Block title
Block content

On Yedinci Söz, İkinci Makam, Birinci ve İkinci levhalarını açıklar mısınız? "Beni dünyaya çağırma, Ona geldim fenâ gördüm..."

 
Cevap

Değerli Kardeşimiz;

BİRİNCİ LEVHA
Ehl-i gaflet dünyasının hakikatini tasvir eder levhadır.

"Beni dünyaya çağırma,
Ona geldim fenâ gördüm."

Dünya fani olmasından dolayı, gönül açısından uğraşmaya ve kalbî ilgiye değmez.

"Demâ gaflet hicab oldu,
Ve nur-u Hak nihan gördüm."

Gaflet, yani; Allah’tan habersiz olmak, daima hakkın gizli ve saklı kalmasına sebep oldu.

"Bütün eşya-yı mevcudat,
Birer fâni muzır gördüm."

Gaflet yüzünden bütün eşyayı kendime zararlı ve geçici birer düşman olarak gördüm.

"Vücut desen, onu giydim,
Ah, ademdi, çok belâ gördüm."

Allah’a karşı varlık dava ettim, yokluk içinde kalıp çok bela ve sıkıntı çektim.

"Hayat desen onu tattım,
Azap-ender azap gördüm."

Allah’tan gafil olan bir hayat, insana saadet değil; azap verir.

"Akıl ayn-ı ikab oldu,
Bekayı bir belâ gördüm."

Hayat gibi akıl da azap ve sıkıntı veren bir alet durumuna girdi, yaşamak bir bela hükmüne geçti.

"Ömür ayn-ı heva oldu,
Kemal ayn-ı heba gördüm."

Ömür gaflet yüzünden boşa gitti, bana takılan mükemmel kabiliyetler ise ziyan oldu, yani hevanın basit bir oyuncağı olup gitti.

"Amel ayn-ı riya oldu,
Emel ayn-ı elem gördüm."

Amel ve işlerim hep başkaları için oldu, Allah için olmadı. Emel ve arzularım tahakkuk etmediği için, hep acı veren boş hayaller oldular.

"Visal nefs-i zeval oldu,
Devâyı ayn-ı dâ gördüm."

Kavuşmak aynı ayrılmak oldu. Zira dünyanın içindekiler o kadar süratle yokluğa akıyorlar ki, âdeta kavuşmak ile ayrılmak cem olmuş. Deva ile hastalık aynı olmuş.

"Bu envar, zulümat oldu;
Bu ahbabı yetim gördüm."

Nur ve ışık denilen şeyler karanlık oldu, yani vahyi terk eden akıl aydınlatmak yerine, her şeyi karanlığa mahkum etti. Dost ve ahbapların yokluğa giden halleri, yetimin hali gibi acıklı oldu.

"Bu savtlar, nây-ı mevt oldu;
Bu ahyâyı emvat gördüm."

İşitilen sesler, ölüm sonrası hasıl olan ağıtlar ve çığlıklar şekline büründü. Hayatı ölüm şeklinde gördüm. Yani doğanlar ölmek için doğuyorlar.

"Ulûm, evhâma kalb oldu;
Hikemde bin sekam gördüm."

İlimler insana güven vermek yerine, telaş ve kuruntu veren aletler hükmüne geçti. Hikmet ve fenler ise; insana deva yerine dert hükmüne geçti. Mesela; ilim dürbünü ile gördüğü mikroplar ona zarar verecek küçük düşmanlar şekline girdi. Yıldızlar ise dünyaya çarpması muhtemel geniş ve büyük kütleler şekline girdi vs...

"Lezzet, ayn-ı elem oldu;
Vücutta bin adem gördüm."

Lezzet, gaflet sayesinde aynı acı oldu. Zira lezzetin yok olması acıdır. Varlık denilen şey kısa bir andır, yani yokluğun başka bir şeklidir.

"Habib desen onu buldum,
Ah, firakta çok elem gördüm."
(1)

Dost ve sevgili dersen onu buldum; ama bana ayrılık acısı çektirmekten başka bir işe yaramadı.


İKİNCİ LEVHA
Ehl-i hidayet ve huzurun hakikat-i dünyalarına işaret eder bir levhadır.

"Demâ gaflet zeval buldu,
Ve nur-u Hak ayan gördüm."

İman ve hidayet sayesinde; sürekli olan gaflet, son buldu. Gafletin gitmesi ile Hak ve marifet açık bir şekilde hayatımda parladı.

"Vücut, burhan-ı Zât oldu;
Hayat, mir'ât-ı Haktır, gör."

Varlık ve vücut, bizzat kendisi Allah’a delil oldu. Sanat nasıl sanatkara delil ise, vücudum da Vacibü'l-Vücud'a delildir. Hayatım ise; hakka ve hakikate güzel bir ayna oldu. Hayat üstünde Allah’ın isim ve sıfatlarının tecellisine işaret ediyor.

"Akıl, miftah-ı kenz oldu;
Fenâ, bâb-ı bekadır, gör."

Akıl azap veren alet olmaktan çıktı, hidayet sayesinde Allah’ın isim ve sıfat hazinelerini açan bir anahtar hükmüne geçti. Ayrıca fena ve ölümün ebedi hayatın kapısı ve başlangıcı olduğunu keşfetti.

"Kemâlin lem'ası söndü,
Fakat şems-i cemal var, gör."

Kendi kendime sahiplendiğim kemal, belki iman ve hidayet sayesinde söndü; ama ona bedel sonsuz cemal ve kemali buldum ve ona güzel bir ayna oldum. Bir lem'a kemale karşı, sonsuz kemali buldum.

"Zeval, ayn-ı visal oldu;
Elem, ayn-ı lezzettir, gör."

Yokluk ve ayrılık, aynı varlık ve kavuşmak oldu. Acı ve sıkıntı bildiğim şeyler, meğerse lezzet ve saadetmiş, bunu iman ve hidayet ile gördüm.

"Ömür nefs-i amel oldu,
Ebed ayn-ı ömürdür, gör."

Ömür; iman ve hidayet sayesinde, bütünü ile amel ve ibadet şekline dönüştü. Ebedi alem ise, bana ömür oldu. Yani amellerim ebediyete dönüştü.

"Zalâm, zarf-ı ziya oldu;
Bu mevtte, hak hayat var gör."

Karanlıklar ışığa ve nura bir zarf oldu, zarfı çıkardığın zaman nur ve ışık parlar. Ölümün zahiri ve karanlık yüzü, hakikatine ve tatlılığına bir zarftır. Bu zarf çıkarsa/açılırsa, içindekinin karanlık ve acı olmadığı anlaşılır.

"Bütün eşya enis oldu,
Bütün asvat, zikirdir gör."

İman ve hidayet sayesinde her şey dost oldu; kainattaki bütün seslerin birer zikir olduğu anlaşıldı.

"Bütün zerrat-ı mevcudat
Birer zâkir, müsebbih gör."

Kainattaki bütün zerreler ve küreler, Allah’ı tesbih ve tezkir eden birer kuldurlar.

"Fakrı, kenz-i gınâ buldum;
Aczde tam kuvvet var, gör."

Mahiyetimdeki nihayetsiz acizliği ve fakirliği, Allah’ın sonsuz zenginlik ve kudretini çekmekte bir vasıta ve araç gördüm. Nasıl bebek acizliği ile anne ve babasını kendine hizmetçi yapıyorsa, insanın acizlik ve fakirliği de, Allah’ın sonsuz kudret ve zenginliğini kendine celp ediyor.

"Eğer Allah'ı buldunsa,
Bütün eşya senindir, gör."

Allah’ı iman ve hidayet ile bulan her şeyi bulur, zira her şey Allah’ın mülküdür.

"Eğer Mâlik-i Mülke memlûk isen,
Onun mülkü senindir, gör."

Şayet Allah’a tam kul olursan, Allah’ın mülkü de sana kul olur.

"Eğer hodbin ve kendi nefsine mâlik isen
Bilâ-addin belâdır, gör."

Yok kendi cüzi kudret ve iradene dayanıp Allah’a kul olmaz isen, o zaman her şey sana yabancı ve düşman olur, bir zerreye bile hükmedemezsin.

"Bilâ-haddin azaptır, tad;
Belâ gayet ağırdır, gör."

Küfür ve inkarın cezası ebedi azabı tatmaktır. Belası çok ağırdır bil. 

"Eğer hakikî abd-i hüdâbin isen,
Hudutsuz bir safâdır, gör.
Hesapsız bir sevap var, tad;
Nihayetsiz saadet gör."
(2)

İman ve hidayet ile Allah’a kul olursan, o zaman her iki dünya da safa ve saadet yeridir, gör vesselam.

Dipnotlar:

(1) bk. Sözler, On Yedinci Söz Birinci Levha.
(2) bk. a.g.e., İkinci Levha.

Selam ve dua ile...
Sorularla Risale Editör

Paylaş

Yorumlar

taner_tonkur
ALLAH C.C razı olsun
Yorum yapmak için Giriş Yapın ya da Üye olun.
BENZER SORULAR
Yükleniyor...