Block title
Block content

Onuncu Hakikat'ta: "Bâb-ı Hikmet, İnâyet, Rahmet, Adalettir. İsm-i Hakîm, Kerîm, Âdil, Rahîmin cilvesidir." deniyor; biraz açar mısınız?

 
Cevap

Değerli Kardeşimiz;

Onuncu Hakikat varlıkların ve olayların, her şeyi kuşatan bir hikmet, inayet, rahmet ve adalete; Hakîm, Kerîm, Âdil ve Rahîm isimlerinin de ahirete olan işaretleri izah ediliyor.

Hakîm: Hikmetle muttasıf olan ve mevcudatın hakikatına ve hikmetlerine vâkıf olan. İş ve emirleri hikmetli ve yanlışsız olan demektir. Bu ismin ana noktası her şeyin hikmetli ve faydalı yaratılmasıdır. Allah bu isminin gereği olarak bütün kainatı ve mahlukatı hikmet ve faydalar ile donatmıştır. Bir ağaca dalları ve çiçekleri adedince menfaat ve faydalar takmıştır. Bir azaya yüzlerce vazife ve hikmetler takarak Hakîm isminin manasını ve gereğini şuur sahiplerine izhar ve ilan ediyor.

Sonsuz hikmeti, eserleri ile sabit olan  Allah’ın, ahiret yurdunu kurmayıp, insanları yokluk ve hiçlik kuyusuna atması Hakîm ismi ve hikmetle bağdaşmaz. Yani Hakîm ismi ve hikmet manası ahiret yurdunun kurulmasını iktiza edip istiyor. Ahiretsizlik hikmetsizlik olur. Allah ise hikmetsiz iş yapmaktan mukaddes ve münezzehtir.

Allah bu dünyayı tanzim ederken, ahretin gerekliliğine ve ona işaret olacak bir şekilde tanzim etmiştir. Dünya, ahirete bir vitrin ve numune olmasından, Allah’ın isim ve sıfatlarına işaret ediyor, ama tam mazhar olamıyor. Dünyada tecelli eden isim ve sıfatlar kurgu ve vazife olarak kemaldedir, ama bütünü ile tecelli etme noktasında kemalde değildir. Zira isim ve sıfatlar tecelli ederken, kendi sonsuz mana ve kemalini gösterme meylinde iken, başka bir isim onu mizana çeker,  genel maksadı ve gayeyi  bozdurmaz, onu sınırlandırır. Bu da o isimlerin kemali ile tecelli edeceği bir saha ister ki, bu saha ancak ahiret hayatıdır.

Mesela, beka duygusunu verip, bu duyguyu tatmin edecek ahireti icat etmemek Allah’ın sonsuz hikmeti ile bağdaşmaz. Öyle ise Hakîm ismi ahireti gerektirir denilebilir. Bu ölçüyü diğer bütün hikmet ve duygulara da tatbik edebiliriz.

Gözü verip, gözün göreceği manzaraları yaratmamak nasıl hikmetsizlik ise, gözün fena ve zevale mahkum olması da aynı derecede hikmetsizlik olur. Hikmete uygun olan ise, gözün cennette ebedi manzaralara, ebedi bir şekilde entegre olması ile mümkündür...

Allah’ın Adl ismi kainattaki sonsuz adalet tecellisi ile hem Allah’ın varlığını ispat eder, hem de ahiretin en büyük kurulma sebep ve gerekçesidir. Zira bu dünyada mazlum hakkını almadan, zalim de cezasını çekmeden eşit bir şekilde ölüp gidiyorlar. Halbuki sonsuz adalet bu haksızlığa müsaade etmez. Demek bunların hesabının görüleceği başka bir diyarın olduğu sonsuz adaletçe anlaşılır. Yani Allah’ın sonsuz adaleti ahiretsiz olmaz demektir. Demek Adl ismi varsa, ahiret de var demektir. İşte bu mana ve mantığı Allah’ın diğer isimlerinde de düşünebiliriz. Böylece her bir isim ve sıfatın ahiret hayatını gerektirdiği anlaşılır.

Aynı bakış açılarını rahmet ve inayete de tatbik edebiliriz.

Selam ve dua ile...
Sorularla Risale Editör

Paylaş
BENZER SORULAR
Yükleniyor...