Onuncu Nota'da geçen "Belki o nur ancak basiret nuruyla avlanır." cümlesini izah eder misiniz?

Cevap

Değerli Kardeşimiz;

Bazı nurlar, zahiri uzuv ve duyularla görülebilir. Mesela, sesler, görünen manzaralar, tatlar, kokular ve zahiri ilimlerin akıl, göz, kulak, burun ve dil ile görülmesi mümkündür. Fakat biraz daha derinde olan bazı nurlar, feraset ve basiret dediğimiz özel ve hassas terazilerle tartılabilir.

“Görme, idrak etme, bir şeyin iç yüzüne vâkıf olma, sezgi” gibi anlamlara gelen basîret kelimesi, Kur’ân-ı Kerîm’de genel olarak “görme” anlamı yanında özellikle “hakikati keşfetme, doğru yolu tanıma, gerçeği yanlıştan ayırma yeteneği” manalarında kullanılmış ve bu bakımdan manevî körlük veya dalâletin zıddı olarak gösterilmiştir.

Basiret bir sonuç olup ilim, irfan, ibadet, takva, vera, terk-i masiva vesaire gibi manevi macunlardan müteşekkil bir ileri görüşlülük hâlidir. Bu vasıflara haiz olan kamil bir mümin normal insanların görmekten aciz olduğu manaları görür, nurları avlar, incelikleri sezer.

Yani basiret kişinin manevi niteliklerinin gücü ile ilgilidir. İlim, irfan, ibadet, takva, vera, terk-i masiva gibi manevi nitelikleri güçlü olan birisinin basireti de o denli güçlü, keskin ve latif olur.

Sıradan birisi Fatiha’ya baktığında zahiri manaları görebilirken, basireti güçlü birisi Fatiha’nın bütün inceliklerini emer, ondan tam kapasite istifade eder. Basiret burada manevi bir projektör görevini üstlenir ve sahibini mananın derinliklerinde gezdirir.

Sadece bu keyfiyetteki bir basiret ile avlanabilecek manevi nurlar ve manalar vardır. Üstadımızın “Belki o nur ancak basiret nuruyla avlanır.”(1) cümlesi ile bu inceliğe işaret ediyor.

Yirmi otuz yıl motor üzerinde uzmanlaşmış bir usta, ustalık basireti ile motorun sadece sesinden hataları görebilirken, normal ya da henüz pişmemiş bir kalfa bu hataları göremiyor. Ustanın basireti arkasında otuz yıllık emek, çile, tecrübe ve vukufiyet bulunuyor. Benzer bir durum maneviyat için de geçerlidir.

(1) bk. Lem'alar, On Yedinci Lem'a, Onuncu Nota.

Selam ve dua ile...
Sorularla Risale Editörü

BENZER SORULAR

Yükleniyor...