Block title
Block content

"Öyle de hayat dahi pek çok sıfattan yapılmış bir hakikattir. O hakikattaki sıfatlardan bir kısmı, duygular vasıtasıyla inbisat ederek inkişaf edip ayrılırlar." Devamıyla açıklar mısınız; "inkişaf edip ayrılma" ne demektir?

 
Cevap

Değerli Kardeşimiz;

Hayatın üstündeki sayısız nakışlar ve ince işlemeler, hayattan kaynayan duygu ve cihazlardır. Hayat sahibi birisi, bu cihaz ve duygular sayesinde bütün kainatla ilgi ve alaka kurabiliyor.

Mesela, bir dağ hayatsız olduğu için ilgi ve alakası sadece oturduğu bölge ve bulunduğu mekandır. Ama dağdan küçük olan bir arı, hayat sayesinde bütün kainat ve onun içindeki alemlerle ilgi ve alaka kurabiliyor.

İşte arıyı dağdan azametli kılan şey, hayatın ince işlemeleri ve nakışları hükmünde olan duygu ve cihazlardır. Bu mana insanda daha parlak ve daha geniş bir şekilde tecelli ediyor. İnsanın, hayatının yanında şuur ve akla sahip olması, hayatının nakış ve inceliklerini daha da genişlendiriyor.

Hayat, kainatın umumundan süzülüp gelen cami bir sanat olmasından dolayı, bütün isimleri de üzerinde izhar ve ilan ediyor. Hatta hayat öyle bir sanattır ki, Allah’ın bütün isim ve sıfatlarının ortak bir sanatı, ortak bir projesi hükmündedir. Hayat sanatında her isim ve sıfatın bir tecellisi, bir müsavi galibiyeti vardır. Bu yüzden hayat hem ilimdir hem kudrettir hem rahmettir.

Yalnız burada "hayat  ilim ve kudrettir" derken, bu sıfatları izhar ve ilan eder anlamındadır, yoksa aynilik, bizatihilik anlamında değildir. Yani hayat aynı ile ilimdir denilir ise yanlış olur.

Görme duygusu, hayat temelinde gelişen ve genişleyen bir duygudur. Yani hayat göz organında görme şekline dönüşüyor. Aynı hayat kulağa gittiği zaman işitme şeklinde gelişip genişliyor. Demek her bir duygu hayat kökünden dal budak salmış birer çıkıntılar hükmündedirler. “O hakikatteki sıfatlardan bir kısmı, duygular vasıtasıyla inbisat ederek inkişaf edip ayrılırlar.” cümlesi bu manaya işaret ediyor. 

Göz ve  kulak gibi belirgin olmayan hissiyat ve duygular ise, hayat gözünden çıkan ırmaklar gibi insanın kalp ve vicdan aynasında sahneye çıkarlar. "İçimde bir his var" dememiz bu manaya işaret etmek içindir. Bütün bu aza ve duyguların temeli ve esası hayattır, hepsi hayattan kaynama suretinde ortaya çıkıyorlar.

 Özet olarak; Allah’ın varlığına ve birliğine, aynı zamanda isimlerinin hüküm ve manalarına en parlak ve mükemmel bir şekilde işaret ve delalet eden sanat,hayattır. Ve hayattan kaynayan hissiyat ve cihazlar sayesinde biz bu isimlere bakabiliyoruz.

Selam ve dua ile...
Sorularla Risale Editör

Paylaş

Yorumlar

drerkan
Allah razı olsun. Çok güzel izah olmuş.
Yorum yapmak için Giriş Yapın ya da Üye olun.
BENZER SORULAR
Yükleniyor...