Block title
Block content

Risalelerde birkaç nehre cennetten katre gönderilmek suretiyle bereketlendirildiği; hatta Nil nehrinin çıktığı dağın kaynak olarak yetmeyeceği ifade ediliyor. Fakat bilim; Nil nehrinin dağdan çıkmadığını, kaynağının Kagera Nehri olduğunu söylüyor. İzah?

 
Cevap

Değerli Kardeşimiz;

"Şöyle azîm ırmakların, elbette mümkün değil, şu dağlar hakikî menbaları olsun. Çünkü, faraza o dağlar tamamen su kesilse ve mahrutî birer havuz olsalar, o büyük nehirlerin şöyle sür'atli ve kesretli cereyanlarına, muvazeneyi kaybetmeden, birkaç ay ancak dayanabilirler. Ve o kesretli masarife karşı, galiben bir metre kadar toprakta nüfuz eden yağmur, kâfi varidat olamaz. Demek ki, şu enhârın nebeanları, âdi ve tabiî ve tesadüfî bir iş değildir. Belki pek harika bir surette, Fâtır-ı Zülcelâl onları sırf hazine-i gaybdan akıttırıyor."

"İşte, bu sırra işareten, bu mânâyı ifade için, hadiste rivayet ediliyor ki, 'O üç nehrin herbirine Cennetten birer katre her vakit damlıyor; ve ondan bereketlidirler.' Hem bir rivayette denilmiş ki: 'Şu üç nehrin menbaları Cennettendir.'(Müslim, Cennet: 26; Müsned, 2:289, 440; el-Münâvî, Feyzü'l-Kadîr, 5:381) Şu rivayetin hakikati şudur ki: Madem esbab-ı maddiye, şunların bu derece kesretli nebeânına kabil değildir. Elbette menbaları bir âlem-i gaybdadır ve gizli bir hazine-i rahmetten gelir ki, masarifle varidatın muvazenesi devam eder."(1)

Konuyla ilgili hadislerden birkaç şöyledir:

"Seyhan, Ceyhan, Fırat ve Nil Cennet nehirlerindendir.”(2) 

Ebû Hüreyre’nin rivayet ettiği aynı hadis-i şerifin Müsned’deki meâli de şöyledir:

“Dört nehir Cennetten fışkırmıştır: Fırat, Nil, Seyhan, Ceyhan.”(3)

Fahrüddin er-Râzî ise Mü’minûn Sûresinin 20. âyetinin izahında İbni Abbas’tan (r.a.) şu rivayete kaydeder:

“Cenab-ı Hak Cennetten beş nehir indirmiştir: Seyhun, Ceyhun, Dicle, Fırat ve Nil.”(4) 

Üstadımız burada genel anlamda büyük nehirlere gösterilen kaynakların nehirlerin giderleri ile orantılı olmadığını ifade ediyor. Nehirlerin çoğunluğu dağlardan çıktığı için dağ ifadesini kullanıyor. Yoksa "Bütün nehirler dağdan çıkar." demiyor.

Gerçekten nehirlerin giderleri ile gelirleri arasında asimetrik bir orantısızlık söz konusudur. Hatta şunu bile iddia edebiliriz, dünyanın karasal oranı tamamen tatlı olsa yine o nehirlerin giderini karşılayamaz görünüyor.

Elbette her mucize ve nimetin zahiri bir sebebi bulunacak, mesela, bal mucizesinin zahiri sebebi arıdır. Lakin arının bu mucizeye hakiki kaynak olması kabil değildir ve bu yüzden arının arkasında kudret mucizesi parlıyor. Aynı mana Nil nehri içinde söylenebilir. Victoria Gölü’nün Nil’in kaynağı olması Nil’in cennetten beslenmesine mani teşkil etmez. Yüz yıllardır akan bir nehre bir göl ne kadar dayanabilir.

Dipnotlar:

(1) bk. Sözler, Yirminci Söz.

(2) bk. Müslim, Cennet:26.

(3) bk. Müsned, 2:261, 289, 440.

(4) bk. Futûhu'l-Gayb, 23:89.

Selam ve dua ile...
Sorularla Risale Editör

Paylaş

Yorumlar

etottoman
evvela Allah cc razı olsun, peki hocam maddi kaynağının yani orantısız olan kaynağın göl olması üstadın dağ buyurması bir çelişki olmaz mı?
Yorum yapmak için Giriş Yapın ya da Üye olun.
Editor (Muaz)
Üstadımız dağ ifadesini genel anlamda kullanıyor hususi bir nehir için kullanmıyor.
Yorum yapmak için Giriş Yapın ya da Üye olun.
BENZER SORULAR
Yükleniyor...