Block title
Block content

"Fennen sabittir ki, imtizaçtan hararet hasıl olur. Çünkü imtizaç bir nevi ihtiraktır." Halbuki fennen biliniyor ki her imtizactan hararet hasıl olmuyor. Mesela "dicyanoacetylene" maddesinin oluşumu ekzotermik değil, endotermik bir tepkime. İzahı?

 
Cevap

Değerli Kardeşimiz;

Evet her imtizaçtan, yani her sentez reaksiyonunundan hararet hasıl olmuyor. Yani oluşan her sentez reaksiyonu ekzotermik / ısıveren değil, fakat imtizaç (sentez) reaksiyonlarının büyük çoğunluğu ekzotermik /ısıveren ve az bir kısmı ise endotermik / ısıalan, yani oluşum sırasında dışarıdan ısı soğuran şekildedir. Soruda verilen örnek gibi "dicyanoacetylene" maddesinin oluşumu da istisnai bu az kısmın içindedir.(1)

Durum böyle iken Hazreti Üstad niçin bu tabiri kullanıyor meselesine gelince:

İşaratü'l-İ'caz'da ''Fen kavaidi külliyeden ibarettir.'' deniyor:

"Evet, kâinatın her bir nev’ine dair bir fen teşekkül etmiş veya etmektedir. Fen ise kavaid-i külliyeden ibarettir. Kaidenin külliyeti ise, nizamın yüksekliğine ve güzelliğine delâlet eder. Zira nizamı olmayanın, külliyeti olamaz."(2)

Yine Risale-i Nur'un bir çok yerinde geçen mesele ile alakadar diğer bir ifade ise "El-hükmü lil ekser" şeklindedir, yani hükümler ekseriyete göredir. Ayrıca bir ifade şunu beyan ediyor:

"Çünkü hiçbir kanun yoktur ki, şüzuzları ve nâdirleri bulunmasın ve hâricine çıkmış fertleri bulunmasın. Ve hiçbir kaide-i külliye yoktur ki, hârika fertler ile tahsis edilmesin."(3)

Özetle, Üstad Hazretleri burada bir genellemeyi kullanmıştır ve genel itibariyle de "imtizaçtan hararet hasıl olur." Ama bunun bir çok istisnası bulunabilir ve bu, zikredilen genel ifadenin doğru olmadığını göstermez.

Dipnotlar:

(1) bk. http://en.wikipedia.org/wiki/Standard_enthalpy_of_formation
(2) bk. İşaratü'l-İ'caz, Bakara Sûresi 21 ve 22. Âyetlerin Tefsiri.
(3) bk. Lem'alar, Dokuzuncu Lem'a.

Selam ve dua ile...
Sorularla Risale Editör

Kategorisi: Birinci Mevkıf | Yazar: Sorularla Risale | Okunma Sayısı: 1614 | Word indir | Pdf indir
Paylaş

Yorumlar

drerkan

"Ekstrem vakalar olabiliyor.Genel kural ve kanunları değiştirmiyor bu olağandışı durumlar."Bir misal:

Edinilen bilgiye göre, 1200 rakımlı Akdağ Yaylası ile ilçe merkezi arasındaki yaklaşık 13 kilometrelik yolun bir bölümünde ilginç bir olay yaşanıyor.

AŞAĞI DEĞİL YUKARI

Yaylaya çıkan yolun yaklaşık 30 metrelik bölümünde görülebilen olayda, vitesi boşa alınan araçlar rampa aşağı yerine yukarı doğru hareket ediyor. İki otomobilin yan yana durması halinde ise hareket gözlenmiyor.

Yorum yapmak için Giriş Yapın ya da Üye olun.
Yükleniyor...