Block title
Block content

"Sebepten müsebbebin icadına kadar o derece uzaklık var ki, en büyük bir sebebin eli, en ednâ bir müsebbebin icadına yetişemez..." Devamıyla izah eder misiniz?

 
Cevap

Değerli Kardeşimiz;

"Sebepten müsebbebin icadına kadar o derece uzaklık var ki, en büyük bir sebebin eli, en ednâ bir müsebbebin icadına yetişemez. İşte, sebep ve müsebbep ortasındaki uzun mesafede, esmâ-i İlâhiye birer yıldız gibi tulû eder. Matlaları, o mesafe-i mâneviyedir. Nasıl ki zâhir nazarda dağların daire-i ufkunda semânın etekleri muttasıl ve mukarin görünür. Halbuki, daire-i ufk-u cibalîden semânın eteğine kadar, umum yıldızların matlaları ve başka şeylerin meskenleri olan bir mesafe-i azîme bulunduğu gibi, esbab ile müsebbebat mabeyninde öyle bir mesafe-i mâneviye var ki, imanın dürbünüyle, Kur’ân’ın nuruyla görünür."(1)

Ağaç sebep meyve ise müsebbeptir. Mesela, elma ağacı sebep elma ise müsebbeptir. Elma ağacı ile elma arasındaki uzak mesafe ya da boşluk ise, ağacın bu harika elmayı yaratmasının imkânsız oluşuna kinayedir.

Mesela, elmada mükemmel bir resim sanatı var, zira çok güleç ve güzel bir şekli bulunuyor. Zahiri sebebi olan ağaçta ise ressamlık kabiliyeti bulunmuyor. Demek ağacın bu boşluğunda Allah’ın Musavvir ismi parlıyor ve kendini bize gösteriyor.

Yine elmada mükemmel bir tat ve lezzet bulunuyor. Demek bu lezzet ve tadı birisi ikram edip ihsanda bulunmuş. Lakin elma ağacının ikram ve ihsanda bulunacak ne aklı var ne şuuru bulunuyor. Demek bu açık mesafede Allah’ın Muhsin ve Kerim isimleri tulu ediyor. Yani elmanın bu lezzet ve tadını bize ikram eden ağaç değil ağaç arakasında işleyen Muhsin ve Kerim olan Allah’tır... Örnekleri çoğaltabiliriz.

(1) bk. Sözler, Yirmi Beşinci Söz, İkinci Şule.

İlave bilgi için tıklayınız:

- "Sebep ile müsebbep arasındaki fark, dağ ve gökler arasındaki fark gibidir." ifadesini nasıl anlıyacagız? Sonuçta Cenab-ı Hak her şeyi sebeplerle yaratıyor...

Selam ve dua ile...
Sorularla Risale Editör

Paylaş
BENZER SORULAR
Yükleniyor...