Block title
Block content

"Selefin zevklerine giden çok kelimatı veya hikâyâtı veya hayâlâtı veya maânî, ihtiyar ve ziynetsiz olduklarından halefin heves-i şebabanelerine tevafuk etmediklerinden, meyl-i teceddüde ve fikr-i icada ve cür’et-i tağyire sebep olmuşlardır. Bu kaide, lügatta olduğu gibi, hayalât ve maânî ve hikâyatta dahi cereyan eder. Öyleyse, her şeye zahire göre hükmetmemek gerektir." İzah eder misiniz?

 
Cevap

Değerli Kardeşimiz;

"Selefin zevklerine giden çok kelimatı veya hikâyâtı veya hayâlâtı veya maânî, ihtiyar ve ziynetsiz olduklarından halefin heves-i şebabanelerine tevafuk etmediklerinden, meyl-i teceddüde ve fikr-i icada ve cür'et-i tağyire sebep olmuşlardır. Bu kaide, lügatta gibi, hayalât ve maânî ve hikâyatta dahi cereyan eder. Öyleyse, her şeye zahire göre hükmetmemek gerektir. Muhakkikin şe'ni, gavvas olmak, zamanın tesiratından tecerrüd etmek, mazinin a'mâkına girmek, mantığın terazisiyle tartmak, her şeyin menbaını bulmaktır."(1)

Sahabe, tâbiîn ve tebe-i tabiin döneminde kullanılan ve zevk edilen kelimeler, hikayeler, hayaller ve manalar daha sonra gelen nesillerce eski ve sade görüldükleri için birde “güncel değiller” bahanesi ile değiştirilmeye ve saptırılmaya çalışılmış.

Bu değiştirme ve saptırma işlemi kelimeler üzerinde yapıldığı gibi Asr-ı saadetin özünü ve ruhunu ifade eden mana, hayal ve hikayelerde de aynen yapılmış.  

Mesela Asr-ı saadette kullanılan bir kelimenin çağrıştırdığı anlam ve içerik, daha sonraki nesillerde değişti başka anlamlara başka fikirlere kaydı. Doğal olarak kelimeler, hikaye ve hayaller anlam göçü yaşadı.

Bu durumda selefi iyi ve sağlıklı anlayabilmek için içinde yaşadığımız çağın anlayışından ve kültürel kodlarından sıyrılmamız gerekiyor. Çünkü kelimeler ve hikayeler eski zamanın ruhunu tam yansıtmıyor.

Ehli tahkik bir dalgıç gibi, yaşadığı zamanın etkisinden sıyrılıp, mazinin derinliğine girip, mantığın terazisiyle tartıp her şeyin kaynağını ve özünü bulmalıdır. Asr-ı saadet ancak böyle anlaşılabilir.

(1) bk. Muhakemat, Birinci Makale. 

Selam ve dua ile...
Sorularla Risale Editör

Kategorisi: Birinci Makale, Beşinci Mukaddeme | Yazar: Sorularla Risale | Okunma Sayısı: 298 | Word indir | Pdf indir
Paylaş
BENZER SORULAR
Yükleniyor...