Block title
Block content

"Sonra kelâmların da meselâ قُلْ هُوَ اللهُ أَحَدٌ ’de altı cümle var: üçü müsbet, üçü menfi." Buradaki "menfi"yi nasıl anlayabiliriz?

 
Cevap

Değerli Kardeşimiz;

"Nasıl mantıkça kıyas-ı istisnâî misali olarak deniliyor: 'Eğer güneş çıksa gündüz olacak.' Müsbet netice için denilir: 'Güneş çıktı. Öyleyse netice veriyor ki, şimdi gündüzdür.' Menfi netice için deniliyor: 'Gündüz yok. Öyleyse netice veriyor ki, güneş çıkmamış.' Mantıkça, bu müsbet ve menfi iki netice kat’îdirler." (1)

“Allah birdir” kelimesi müspet bir netice iken “Çokluktan İlah olmaz” cümlesi ise menfi bir neticedir. Üstad Hazretlerinin yukarıda vermiş olduğu gibi, müspet ve menfi her ikisi de katidirler ve kesin bir hüküm belirtiler.

Müspet, düz bir şekilde tevhidi ispat ederken, menfi tersinden bir bakışla tevhidi ispat etmiş oluyor.

“Allah’ı seven Ona itaat eder.” düz bir mantık kurma iken ki buna müspet mantık deniyor. “Ona itaat etmiyorsan; Onu sevmiyorsun demektir.” ise tersinden bir mantık kurmadır ki buna da menfi mantık deniyor.

İhlas sûresinde de bu yolla iç içe birçok hükümler çıkarılıyor ki her bir hüküm tevhide hizmet edip onu ispat ediyor.

(1) bk. Lem'alar, On Birinci Lem'a, Beşinci Nükte

İlave bilgi için tıklayınız:

Otuz altı adet İhlas çeşitlerini Türkçe olarak gönderebilir misiniz?

Selam ve dua ile...
Sorularla Risale Editör

Kategorisi: Birinci Şule, Birinci Şua, İkinci Suret | Yazar: Sorularla Risale | Okunma Sayısı: 1621 | Word indir | Pdf indir
Paylaş
BENZER SORULAR
Yükleniyor...