Block title
Block content

"Şu alemin insanlarca hakir ve hasis sayılan bazı şeylerine kudreti ezeliyenin bizzat mübaşereti, azameti ilahiyeye münasip görülmediğinden, vazedilen esbabı zahiriyenin o gün refiyle herşeyin şeffaf, parlak içyüzüyle tecelli edip Saniini,.." İzah?

 
Cevap

Değerli Kardeşimiz;

Bu dünyada; Allah hem insanları imtihan etmek, hem de kendi büyüklüğüne yakışmayan bazı haller ile bizzat temasta görünmemek için araya sebepleri koyuyor. Ta ki avam ve cahil insanların şikayetine bizzat maruz kalmasın.

Mesela, bir bebeğin hastalanıp sıkıntı çekmesi, görünüşte İlahi merhamet ile bağdaşmıyor. Bu yüzden Allah, bebeğin hastalığındaki bu zahiri sıkıntıları üzerine alması için; mikropları yaratmış, mikroplar bebeğin hastalanmasına sebep oluyorlar.

Ahirette hem imtihan kalkacak, hem meşakkat ve sıkıntılar cehennemde, güzellik ve nimetler de cennette toplanacak. Hem de herkes her şeyin içyüzünü ve gerçek güzelliğini tam idrak edeceği için, sebepler aradan kaldırılıp, her şeyin arkasında bizzat İlahi isimler zahiri bir şekilde görünecektir.

Evet, eşyanın mülk yüzü; sebeplerin, zıtların, kıyasların, cüzi bazı çirkin ve şerlerin, nispi emirlerin, mertebe ve derecelerin cevelan ettiği renkli yüzüdür. Bu yüzde Cenab-ı Hakk'ın izzet ve kemaline uygun olmayan bazı haller ve durumlar olduğundan, Allah bu haller ile temasta görünmemek için araya sebepleri koymuştur. Bu yüzden her hal ve durumun hikmet ve güzelliğini anlamakta insanlar zorlanabiliyor. Bu yüze hasrı nazar edenler, bu karmaşık durum içinden çıkmadıkları için genelde sebeplerde boğuluyorlar.

Allah’ın bu yüzde sebeplerle iş görmesinin hikmetlerinden birisi; insanlardan gelecek şikayet ve isyana bir perde, bir paratoner olmasıdır. Nasıl yıldırım şiddetini paratoner kendi üstüne alır, evi muhafaza eder -teşbihte hata olmasın- aynı şekilde insanlardan gelecek şikayet ve isyan ateşini; sebepler paratoner gibi kendi üstüne çeker, Allah’a gitmesine perde olur.

Eşyanın meleküt yüzü; yani her şeyin hakiki ve içyüzü ise, aynanın parlak yüzü gibidir. Bu yüzde her şey şeffaf ve güzeldir; zıtlar yoktur. Mesela çirkin ve güzel diye bir şey yoktur, her şey güzeldir. Bu yüzde Allah’ın isim ve sıfatları bizzat mübaşeret içindedir, yani eşyanın arka planında bizzat Allah’ın kudret eli görünür. Mülk yüzünde direkt değil, sebepler vasıtası ile görünüyordu.

Mesela, ölümün mülk yüzü ayrılık ve firak iken, melekut yüzü vuslat ve kavuşmaktır. Musibetin mülk ve zahiri yüzü azap ve sıkıntı iken, batıni ve melekut yüzü ikaz, ihtar veya tasaffi ve tekemmül etmektir.

Selam ve dua ile...
Sorularla Risale Editör

Paylaş
BENZER SORULAR
Yükleniyor...