Block title
Block content

"Tabiat dedikleri şey, olsa olsa ve hakikat-i hariciye sahibi ise, ancak bir san’at olabilir, sâni olamaz." Özellikle "tabiat hakikat-ı hariciye sahibi olsa" ifadesi birlikte izah eder misiniz?

 
Cevap

Değerli Kardeşimiz;

"Elhasıl, tabiiyyunların, mevhum ve hakikatsiz, tabiat dedikleri şey, olsa olsa ve hakikat-i hariciye sahibi ise, ancak bir san’at olabilir, sâni olamaz. Bir nakıştır, nakkaş olamaz. Ahkâmdır, hâkim olamaz..."(1)

Tabiat, kainattaki bütün kanunların toplamından hasıl olan zihni bir kabul, zihni bir vehim, zihni bir tasarımdır. Yani insan zihninin tasvir ettiği ve hakikatte bir varlığı ve vücudu olmayan hayali bir avuntudur. Ya da kainatın genelinde harika bir şekilde tasarruf eden Allah’ın rububiyet sıfatının materyalistçe bir ifadesidir.

Evet, tabiatın harici bir hakikati yoktur ve asla olamaz. Yani tabiat nesnel ya da objektif bir varlık değil, öznel ve sübjektif bir varlıktır.

“Hakikat-i hariciye sahibi ise...” ifadesini şu şekilde anlamak gerekir:

Üstad Hazretleri sebepleri inkar etmiyor, sadece sebeplerin ilahlaştırılmasını reddediyor. Sebepler neticeleri yaratmıyor, sadece onların teşekkül ve yaratılmasında vasıtalık ve araçlık yapıyor. Allah kainatta sebepler vasıtası ile iş yapıyor. Bu yüzden kainatta sebepler bir sünnetullah ve adetuulah nevinden sabit ve daimidirler. Allah bu nizamını bozmuyor, sürekli ve devamlı yapıyor. Zaten determinist olan tabiat felsefesini yanıltan da bu kanun ve sebeplerin istikrar ve devamlılığıdır.

Yani aynı neticenin aynı sebeple sürekli beraber olması maddeci felsefeyi yanıltmıştır. Halbuki ağaç elmanın, arı balın, inek sütün, üzerinden bir katrilyon yıl geçse de mucidi ve yaratıcısı olamaz.

"Hakikat-i hariciye sahibi ise" ifadesinin menfi anlamı bu şekilde, müspet anlamı ise sünnetullah ve âdetullah şeklindedir.

(1) bk. Lem'alar, Yirmi Üçüncü Lem'a.

Selam ve dua ile...
Sorularla Risale Editör

Paylaş

Yorumlar

Teoman Keskin
Tabiatın iki vechesi var..İlki "TABİAT KANUNLARI" denilen İTİBARÎ VE ZİHNÎ VÜCUDU BULUNAN KANUNİYET VECHİ.. İkincisi ise yaratılmış " ALEM-İ ŞEHADET" anlamında olan ve Üstad Hz.lerinin hakikat-ı hariciye sahibi ise O ancak bir "SAN'AT-I İLÂHİ" olabilir dediği vecih..
Yorum yapmak için Giriş Yapın ya da Üye olun.
BENZER SORULAR
Yükleniyor...