Block title
Block content

Tabiat Risalesi'ndeki; "Tabiat, sebepler, kendi kendine olma" mevzularını izah eder misiniz, kavramlar arasındaki farklar nelerdir?

 
Cevap

Değerli Kardeşimiz;

Kanunlar, maddeci felsefeciler tarafından kainatta olan biten şeylerin faili gibi kabul ediliyor. Mesela denizde gemileri suyun üstünde tutan, suyun kaldırma kanunudur; güneşin yörüngesindeki gezegenleri intizamlı ve ölçülü bir şekilde tutan ve çeviren güneşteki itme ve çekme kuvvetidir,.. gibi safsata fikirleri öne sürüyorlar. Halbuki gemiyi suyun üstünde tutan Allah’ın kudret sıfatıdır, kanun ise kudretin o eylem üstündeki bir unvanı, bir sembolüdür, yoksa faili değildir.

Sebepler ise, her bir neticenin vesile ve vasıtalarıdır. Mesela elma netice ise bunun sebebi elma ağacıdır; yağmur netice ise sebebi buluttur vs. Bu cihetle bakacak olursak, Allah kainatta her neticeyi bir sebebin eli ile göndermiştir.  

Tabiat dedikleri şey ise, kainattaki bütün kanunların toplamından hasıl olan zihni bir kabul, zihni bir vehim, zihni bir tasarımdır. Yani insan zihninin tasvir ettiği ve hakikatte bir varlığı ve vücudu olmayan hayali bir avuntudur. Ya da kainatın genelinde harika bir şekilde tasarruf eden Allah’ın Rububiyet sıfatının materyalistçe bir ifadesidir denilebilir.

Tabiatın kanun ve sebeplerden farkı, onların bütününden hasıl olan zihni bir olgu olmasıdır. Yani her kanuna ilah demek yerine, hepsine hükmeden ve hepsini içine alan tabiata -haşa- ilah demek gibidir. Bir cihetle tabiat fikri, şirkin en son ve en kemal noktasıdır denilebilir.

Selam ve dua ile...
Sorularla Risale Editör

Paylaş
BENZER SORULAR
Yükleniyor...