Block title
Block content

"Tabiatperest" ile "maddeperest" kavramlarını açar mısınız? Bu kavramlar birbirlerinden farklı mıdır?

 
Cevap

Değerli Kardeşimiz;

Maddecilik, materyalizm ve maddeperestlik aynı anlamlara geliyor.

"Maddecilik" veya "materyalizm", her şeyin maddeden oluştuğunu ve bilinç de dahil olmak üzere bütün nesnel hadiselerin maddî etkileşimler sonucu oluştuğunu öne süren, deney üstü hiç bir metafiziksel kavramı kabul etmeyen felsefi mefkuredir. Bir diğer deyişle madde, var olan tek tözdür, yani kendi ile kaim bir cevherdir. Maddecilik "fiziksel maddenin tek veya esas gerçeklik olduğu" yönündeki bir düşüncedir.

"Tabiat felsefesi" de bu temel felsefeden beslenen bir şubedir, diyebiliriz. Yani materyalizm felsefesi genel bir felsefe olurken, tabiat felsefesi ise bu genellik içinde özel bir felsefedir.

"Elhasıl, tabiiyyunların, mevhum ve hakikatsiz, tabiat dedikleri şey, olsa olsa ve hakikat-i hariciye sahibi ise, ancak bir san’at olabilir, sâni olamaz. Bir nakıştır, nakkaş olamaz. Ahkâmdır, hâkim olamaz..." (1) 

Tabiat maddeci felsefeye göre kainattaki bütün kanunların toplamından hasıl olan zihni bir kabul, zihni bir vehim, zihni bir tasarımdır. Yani insan zihninin tasvir ettiği ve hakikatte bir varlığı ve vücudu olmayan hayali bir avuntudur. Ya da kainatın genelinde harika bir şekilde tasarruf eden Allah’ın rububiyet sıfatının materyalistçe bir ifadesidir.

Evet, tabiatın harici bir hakikati yoktur ve asla olamaz. Yani tabiat nesnel ya da objektif bir varlık değil, öznel ve sübjektif bir varlıktır.

“Hakikat-i hariciye sahibi ise” ifadesini şu şekilde anlamak gerekir; Üstad Hazretleri sebepleri inkar etmiyor, sadece sebeplerin ilahlaştırılmasını reddediyor. Sebepler neticeleri yaratmıyor, sadece onların teşekkül ve yaratılmasında vasıtalık ve araçlık yapıyor. Allah, kainatta sebepler vasıtası ile iş yapıyor. Bu yüzden kainatta sebepler bir sünnetullah ve adetuulah nevinden sabit ve daimidirler. Allah bu nizamını bozmuyor, sürekli ve devamlı yapıyor. Zaten determinist olan tabiat felsefesini yanıltan da bu kanun ve sebeplerin istikrar ve devamlılığıdır.

"Yani aynı neticenin aynı sebeple sürekli beraber olması" maddeci felsefeyi yanıltmıştır. Halbuki ağaç elmanın, arı balın, inek sütün, üzerinden bir katrilyon yıl geçse de mucidi ve yaratıcısı olamaz. "Hakikat-i hariciye sahibi ise", ifadesinin menfi anlamı bu şekilde müspet, anlamı ise sünnetullah ve adetullah şeklindedir.

Materyalizm ile tabiat fikri arasında aşırı bir fark bulunmuyor, aynı mananın iki farklı kolu gibi düşünebiliriz.

(1) bk. Lem'alar, Yirmi Üçüncü Lem'a.

Selam ve dua ile...
Sorularla Risale Editör

Kategorisi: T | Yazar: Sorularla Risale | Okunma Sayısı: 1774 | Word indir | Pdf indir
Paylaş
BENZER SORULAR
Yükleniyor...