Block title
Block content

"Tagayyür, inkılâp ve felâketlere mâruz ve muhtaç şu insan bedeninde iskân edilen ruhun yaşayabilmesi için üç kuvvet ihdas edilmiştir." İzah eder misiniz? Bu üç kuvvet olmadan yaşanılmaz anlamı mı çıkıyor, ya da bu kuvvetleri ifrat ve tefrit mertebesinde kullananlar ölüdür diyebilir miyiz?

 
Cevap

Değerli Kardeşimiz;

"Tagayyür, inkılâp ve felâketlere mâruz ve muhtaç şu insan bedeninde iskân edilen ruhun yaşayabilmesi için üç kuvvet ihdas edilmiştir. Bu kuvvetlerin,

Birincisi, menfaatleri celp ve cezb için kuvve-i şeheviye-i behimiye,

İkincisi, zararlı şeyleri def için kuvve-i sebuiye-i gadabiye,

Üçüncüsü, nef' ve zararı, iyi ve kötüyü birbirinden temyiz için kuvve-i akliye-i melekiyedir.

Lâkin, insandaki bu kuvvetlere şeriatça bir had ve bir nihayet tayin edilmişse de, fıtraten tayin edilmemiş olduğundan, bu kuvvetlerin herbirisi, tefrit, vasat, ifrat namıyla üç mertebeye ayrılırlar."(1) 

İnsanın maddi hayatının devamı; şehvet, öfke ve akıl temeli üzerine bina edilmiş. Şehvet hayata gerekli şeyleri elde etmek için, öfke hayata risk oluşturacak zararlardan korumak için, akıl da zarar ve menfaati birbirinden ayırmak içindir. Bu üç kuvve insanın maddi hayatının paradigması niteliğindedir, bunlardan birisi olmadı mı maddi hayat çöker.

Burada maddi hayatın ruha nispet edilmesi dolaylı cihetledir. Nitekim ruh ne kadar baki ve cevher de olsa, bu dünya hayatında bir kanun ile maddi hayatla irtibatlıdır, onunla dünya hayatını idame ettiriyor. Yani ruh cesetsiz, ceset ruhsuz olmuyor; ikisi arasında şiddetli bir bağ olduğu için, ruh da dolaylı bir şekilde, bu üç kuvvenin iyi çalışmasına muhtaçtır. Bu ihtiyaçtan dolayı ruha nispet ediliyor.

Bu kuvveleri ifrat ve tefrite götürenlere manen meyyit demekte bir sakınca yoktur. Zira insanın bu dünyaya gönderilme amacı iman ve ibadettir. İman ve ibadet de; bu duyguları dengeleyip istikamete sokan, ince ve latif bir ayar ve iksirdir. Bu sebeple kim iman ve ibadeti terk ediyor ise manen ölü hükmündedir.

(1) bk. İşârâtü'l-İ'câz, Fâtiha Sûresi.

Selam ve dua ile...
Sorularla Risale Editör

Kategorisi: Sure-i Fatiha | Yazar: Sorularla Risale | Okunma Sayısı: 1986 | Word indir | Pdf indir
Paylaş

Yorumlar

lighted
"Nasıl bir adamın kuvve-i gadabiyesi olan dâfiası ve kuvve-i şeheviye olan cazibesi olmazsa, ölmüş olmuş olur ve hayy iken meyyittir". Münâzarat
Yorum yapmak için Giriş Yapın ya da Üye olun.
BENZER SORULAR
Yükleniyor...