Block title
Block content

"Tarikatte hissesi olmayan ve kalbi harekete gelmeyen, bir muhakkik âlim zat da olsa, şimdiki zındıkların desiselerine karşı kendini tam muhafaza etmesi müşkülleşmiştir." cümlesini izah eder misiniz?

 
Cevap

Değerli Kardeşimiz;

"Madem adalet-i İlâhiye böyle hükmeder ve hakikat dahi bunu hak görür. Tarikat, yani Sünnet-i Seniyye dairesinde tarikatin hasenâtı seyyiâtına kat'iyen müreccah olduğuna delil, ehl-i tarikat, ehl-i dalâletin hücumu zamanında imanlarını muhafaza etmesidir. Âdi bir samimî ehl-i tarikat, sûrî, zâhirî bir mütefenninden daha ziyade kendini muhafaza eder. O zevk-i tarikat vasıtasıyla ve o muhabbet-i evliya cihetiyle imanını kurtarır. Kebâirle fâsık olur, fakat kâfir olmaz, kolaylıkla zındıkaya sokulmaz. Şedit bir muhabbet ve metin bir itikadla aktab kabul ettiği bir silsile-i meşâyihi, onun nazarında hiçbir kuvvet çürütemez. Çürütmediği için, onlardan itimadını kesemez. Onlardan itimadı kesilmezse, zındıkaya giremez. Tarikatte hissesi olmayan ve kalbi harekete gelmeyen, bir muhakkik âlim zat da olsa, şimdiki zındıkların desiselerine karşı kendini tam muhafaza etmesi müşkülleşmiştir."(1)

İnsanın şahsiyeti ve inanç sistemi üç temel üzerinde durur. Bu üç temel şey ise biri akıl, biri kalp, biri de vahiydir. Bu üç temelden birisi zaafta olduğu zaman, insanın şahsiyeti de, inancı da zaafa uğrar. Bu yüzden sağlam ve kuvvetli bir şahsiyet ve sarsılmaz inanç, ancak bu üçünün sağlamlığı ile mümkündür.

Bir insan, sadece aklı işlettirip kalbi ve vahyi ihmal etse, bu zamanın fenden ve felsefeden gelen materyalist fikrine karşı mukavemet edemez. Yani vahiy ve kalbin yardımı olmadan, sadece akıl ile bu zamanın fikri akımlarına karşı dayanılamaz. Bu yüzden aklı ile gidenlerin çoğu, zamanın dinsiz akımları karşısında savrulmuşlardır. Üstad'ın ifadesi ile; "Kalbi harekete gelmeyen ve  sadece akıl ve tahkik ile gidenler, bu zamanda fen ve felsefeden gelen dinsizliğe karşı  imanlarını ehli kalp gibi muhafaza edemiyorlar."

Bir insan sadece kalbi işlettirip, vahyi ve aklı ihmal etse, akıldan farklı olarak, bu zamanın dinsiz felsefesine karşı bir parça mukavemet edebilir. Zira kalp ayağı ile giden bir adam, aklı fazla nazara almadığı için, akıldan ve felsefeden gelecek tehlikelere karşı bir nevi kapalıdır.

Tasavvuf ve tarikat ehli bir zat, kalbin şeni olan muhabbet ile hareket ettiği için, sevdiği ve tabi olduğu şeyhine şiddetli olarak bağlanır. Şiddetli olarak sevdiği ve bağlandığı şeyhinde kusur ve eksik görmez. Zira muhabbetin gereği, sevdiğinde kusur görmemektir. Bu yüzden kalben sevdiği ve bağlandığı şeyhini, bin filozoftan üstün görür. Bu zat, filozofların dediğini değil, şeyhinin dediğini kabul eder. Bir parça bu yolla, felsefe ve fenden gelen dinsizliğe karşı kendini muhafaza edebilir.

Tarikatta, akıldan çok, kalp işlediği için, mürit akıl noktasında hareketsiz ve durağandır. Yani meselelere akıl ve muhakeme nazarı ile bakmaz. Böyle olunca, akıl ve muhakeme kanalı ile gelen şek ve şüphelerden kendini izole etmiş olur.

Ama akıl ve muhakeme kanalını kendine meslek ittihaz eden muhakkik bir alim, bütün akli şek ve şüphelerin içinden sağ salim çıkması gerekecek. Şayet çıkamaz ise, sonunda inkar ve şüpheye düşme riski vardır. Halbuki bu zamanın dinsizlik akımı çok çetin ve sarsıcıdır. Bu dinsizlik akımına her yönden karşı koyabilmek her aklın karı değildir. Bu yüzden Kur'an’ın eşsiz beyan ve delillerine iltica etmek gerekiyor.

Üstat, Risale-i Nurları Kur'an’ın eşsiz ve benzersiz sisteminden iktibas etmiştir. Bu yüzden Risale-i Nurlar bu zamanın dinsizlik akımını parça parça ediyor ve ona karşı sarsılmaz ve cerh edilmez bir kale bir tahassüngah oluyor.

En sağlam yol aklı ve kalbi vahyin terbiyesine ve idaresine verip, Kur'an’ın çelikten kalesine iltica etmektir. Bu zamanda ehli kalp ne kadar kendini dinsizlikten muhafaza da etse, sonuçta eksik ve nakıs bir yol içindedir. En sağlam ve sarsılmaz yol ayet, akıl, aşk ittifakından çıkan sahabelerin takip ettiği Kur’anî yoldur. 

(1) bk. Mektubat, Yirmi Dokuzuncu Mektup, Dokuzuncu Kısım.

Selam ve dua ile...
Sorularla Risale Editör

Paylaş
Yükleniyor...