Block title
Block content

"Tekvin" , "adem" , "vücud" , "ilim" , "irade" , "kudret" kavramlarını açar mısınız?

 
Cevap

Değerli Kardeşimiz;

"Tekvin" kelime olarak var etmek, meydana getirmek ve yaratmak anlamlarına geliyor. İlm-i kelâmda ise Cenab-ı Hakk'ın sübuti bir sıfatıdır ve varlıkları ademden vücuda getirmesi, yani icad etmesidir demektir.

İmam Maturidiye göre tekvin sıfatı Allah’ın sekiz sıfatından yaratma sıfatıdır ve kudretten ayrı bir sıfattır. İmam Eşari ise tekvin sıfatı ile kudret sıfatını bir gördüğü için, tekvini ayrı bir sıfat olarak değerlendirmiyor.

"Adem" eşyanın İlahi ilimdeki malumat halidir, yani eşyanın varlık sahnesine çıkmamış halidir. Mesela, bir ağaç İlahi ilimde ilim ve malumat halinde mevcuttur, ama maddesel anlamda varlık aleminde değildir. İşte eşyanın bu durumuna adem deniliyor. Ağacın maddesel anlamda yaratılmasına da vücut deniliyor.

"İlim" Allah’ın her şeyi bilmesidir. İlm-i Kelâm'da: İlim; bilmek, idrak etmek sıfatıdır. Cenab-ı Hak ilim sıfatı ile de muttasıftır. O'nun ilmi, mahlukatın ilmi gibi basit ve mahdut olmayıp, bütün kâinatı muhittir. Hiçbir şey onun ilminden gizlenemez ve haricinde kalamaz. Allah'ın ilmi mutlaktır. Allah, Alîm-i Mutlak'tır.

İlim mâluma tâbidir. Yani: İlim sıfatı varlıkları icad etmez ve hâdiseleri meydana getirmez. Belki, varlıkları ve hâdiseleri bilmekle ilim olur. Cenab-ı Hak ilmi ile olmuş ve olacak her şeyi ezelî ve ebedî olarak bilir. Böylece o eşya, ilm-i İlâhîde bilinmesiyle vücud-u ilmîye mazhardır. Fakat maddî vücutlarının icadı, kudret-i İlâhiyeye istinad eder. Yani mahlukatın maddî vücudunu ilim icad etmez, kudret icad eder. Bu itibarla malumun yani mahlukun icadı, ilme değil, kudrete tâbidir.

Cenab-ı Hak irade sıfatı ile muttasıftır ve iradesi ezelîdir. Yaratacağı şeyleri bu irade sıfatı ile kendi hikmeti ile birer veche tahsis buyurur ve onun irade buyurduğu mutlak olur.

"Kudret" İlm-i kelamda Allah Teâlâ'ya mahsus ezelî ve ebedî ve bütün kâinatta tasarruf eden sıfattır. Üstadımız bu inceliğe şu şekilde işaret etmektedir:

Arkadaş bir kelime-i vâhidenin işitilmesinde; bir adam, bin adam birdir. Yaratılış hususunda da Kudret-i Ezeliyeye nisbeten bir şey, bin şey birdir. Nev ile fert arasında fark yoktur.”(1) 

Kainatta en büyük icracı sıfat Allah’ın kudret sıfatıdır, her bir zerre ve galaksiyi yoktan var edip çekip çeviren sıfat kudret sıfatıdır. 

(1) bk. Mesnev-i Nuriye, Karte'nin Zeyli.

Selam ve dua ile...
Sorularla Risale Editör

Kategorisi: T | Yazar: Sorularla Risale | Okunma Sayısı: 2081 | Word indir | Pdf indir
Paylaş

Yorumlar

etottoman
Peki hocam Nazarı ilahide bir şeyin vücuda çıkması için önce ilim sonra irade sonra kudret mi olur? peki insan bir şeye karar verirken insanda bu cüzi sıralama nasıl olur?
Yorum yapmak için Giriş Yapın ya da Üye olun.
Editor (Muaz)
Allah için bir sıralama söz konusu olmaz. Sıralama mahlukata ait bir sıfattır. İnsan önce bilir sonra irade eder sonra yapar ama bu Allah hakkında geçerli değildir.
Yorum yapmak için Giriş Yapın ya da Üye olun.
BENZER SORULAR
Yükleniyor...