"Temsilde seyir ve ziyafete davet edilen misafirler ise; şu dünya misafirhanesinde cin ve ins ve insanın hizmetkârları olan hayvanlara işarettir." Seyir ve ziyafete davet edilenler içerisinde meleklerin olmamasını ve hayvanatın dâhil edilmesi?

Cevap

Değerli Kardeşimiz;

Meleklerden bir kısmının görevi, mahlukatın tesbihatlarını temsil etmektir. Bu melekler de insanlar gibi mahlukatı seyretmektedirler. Ancak, sofraların kurulması, her taifeye layık bir sofra tayin edilmesinde “ziyafet” manası öne çıkmaktadır. Melekler yemezler ve içmezler. Onun için, ziyafette esas olan insanlardır, daha sonra diğer canlı türleri gelir.

Burada cinlerin de zikredilmesi, onların da “toplu yaşamak, evlenmek, çocuk sahibi olmak ve kendilerine mahsus nimetlerden yiyip içmek” gibi birçok yönleriyle insanlara benzemelerindendir.

Hayvanlar seyir ve tenezzüh kapsamına girerlerken, itaat ve isyan kapsamına girmezler. Hayvanların seyir ve tenezzühü elbette insanlarınki gibi mükemmel ve kamil bir manada değil, kendi isdidat ve kabiliyeti nispetindedir.

Seyir ve tenezzüh ille de akıl ve şuur ile yapılmaz. Midenin iştah ile yemek yemesi, burnun güzel bir kokuyu koklaması, gözün güzel bir manzaraya bakması, dilin yiyecek ve içeceklerden tat alması da bir seyir ve tenezzühtür. Bu saydığımız şeylerin alt derecede de olsa hayvanlarda benzerleri vardır. Öyle ise hayvanların da kendi kabiliyetleri nispetinde bir seyir ve tenezzühleri olabilir, bu gayet makul bir şeydir.

Lakin hayvanların şuur ve iradeleri olmadığı için, insanlar ve cinler gibi mesuliyeti gerektiren itaat ve isyanları bulunmuyor.

Oradaki iki güruh ile davet edilen misafir kavramı aynı şey değildir. Misafir genel ve kuşatıcı bir kavram iken, iki güruh tabiri mümin ve kafire işaret ediyor. Hayvanlar misafir kapsamında iken, iki güruh kapsamı içinde değildirler. Zira misafirler, serilmiş büyük bir sofraya davet edilen geniş bir kesimdir; bu sofradan istifade etmek için ille de akıl ve mesuliyet sahibi olmak gerekemez.

Özetle, hayvanlar misafir kapsamındadırlar, ama irade ve imtihanları yoktur.

Selam ve dua ile...
Sorularla Risale Editörü

BENZER SORULAR

Yükleniyor...