Block title
Block content

"Tergip ve terhibin devamı ancak vicdanda mevcut tahrik edici bir amirin vücuduyla olur. İşte bu ayetle, tergip hissi uyandırılmıştır... Evvelki ayetler ile de terhip hissi tahrik edilmiştir." cümlelerini izah eder misiniz?

 
Cevap

Değerli Kardeşimiz;

"Ve yine, nefsin, vicdanın ve aklın hükümlerine itaatlerini devam ettiren tergib ve terhib, yani ümit ve korku hisleri lâzımdır. Bu hislerin vücut bulup devam etmeleri ancak, tergib ve terhib, yani ümitlendirmek ve korkutmakla olur. Tergib ve terhibin devamı, ancak vicdanda mevcut tahrik edici bir emrin vücuduyla olur. İşte bu âyetle, tergib hissi uyandırılmıştır. Evvelki âyetlerle de, terhib hissi tahrik edilmiştir. Bu itibarla, aralarında tezâdî bir münasebet vardır."(1)

Tergib, bir şeye teşvik ve rağbet ettirmek manasına geliyor. Uyandırmak tabiri daha latif ve daha naif bir tabir olduğu için, elbette tergib kelimesine yakışır ve onun mana bütünlüğüne daha münasip düşer. Bu sebeple tergibe uyandırmak tabiri sarf edilmiştir.

Terhib ise, bir şeyden sakındırmak, korkutmak ve men etmek manalarına geliyor. Tahrik tabiri uyandırma tabirine kıyasla daha sert ve daha kesif bir tabirdir. Bu sebeple terhibe tahrik tabiri daha münasip düşer.

İşin tabiatı ne ise o işe sarf edilecek tabirin de o tabiata uygun olması belagattendir. Cennet müjdesi insanların yatmış hissiyatlarını uyandırırken, cehennem tehdidi de gafil hissiyatları tahrik eder.

(1) bk. İşârâtü'l-İ'câz, Bakara Sûresi, Âyet: 25

Selam ve dua ile...
Sorularla Risale Editör

Paylaş
BENZER SORULAR
Yükleniyor...