Block title
Block content

"Teşarük, maddiyatta eseri azîmleştirir, fevkalâde yapar. Maneviyat ve efkârda âdileştirir, belki çirkinleştirir." ifadelerini izah eder misiniz?

 
Cevap

Değerli Kardeşimiz;

"Dârü'l-Hikmet eczaları, kabil-i imtizac, belki de ihtilât değil. Şahsî meziyetleri vardır. Cemaat ruhu tevellüd etmedi. Ene'ler kavîdir, delinmedi ki, bir "nahnü" olsun. Ben, biz olmadı. Mesailerinde teşarük düsturuyla işe girişildi, teavün düsturu ihmal edildi."

"Teşarük, maddiyatta eseri azîmleştirir, fevkalâde yapar. Maneviyat ve efkârda âdileştirir, belki çirkinleştirir."

"Teavün düsturu bunun tamamen aksidir. Maddiyatta cemaate nisbeten pek küçük, fakat yalnız bir şahsa nisbeten büyük eserlere vasıta olur. Ma neviyatta ise, eseri harikulâde derecesine is'âd eder."(1)

Teşarük, burada branş ve mesai kavramına bakıyor. Mesela, ilmi bir mecliste çalışan her bir üye kendi mesai ve branşı üstüne çalışıp kendi mizaç ve meşrebine göre hareket ediyor. Sair üyeler ile aralarında  bir yardımlaşma ve dayanışma yok. Belki bu tarz hareket maddi ilimler açısından geçerli ve güzel bir kaide olabilir, lakin bu kuralı manevi sahaya ve manevi alana tatbik edersek tersi bir durum oluşur.

Mesela, kimya ilmi ile fizik ilmi biribirinden bağımsız ve branş şeklinde gidebilir, ama tefsir ile hadis ilmi arasında böyle keskin bir hat koymak ve ayrıştırmak aynı neticeyi vermez. Bir ayetin anlaşılmasında hadis ilmi çok ehemmiyetlidir. Bazen hadis olmadan ayetin hükmü anlaşılmaz.

Öyle ise sağlıklı ve etkili bir manevi eserin ortaya çıkması için ilmi heyetin bir vücudun azaları gibi biribirleri ile yardımlaşma ve dayanışma içinde olması gerekir.

Üstad Hazretleri bu hakikati kendi mensubu olduğu  Dârü'l-Hikmet'te tam manası ile göremediği için nasıl olması gerektiğini tarif ediyor. Her meziyet sahibi kendi meziyetini manevi eserde gösterirse onda harmanlarsa, yani teavün ve tesanüd ile hareket ederse ortaya harikulade ve etkili bir eser çıkar.

(1) bk. Tulûât, Müstehak bir ceza

Selam ve dua ile...
Sorularla Risale Editör

Paylaş
BENZER SORULAR
Yükleniyor...