Block title
Block content

Üstad, "Hayır Allah'ın seçtiği şeydir.", yani "اَلْخَيْرُ فِيمَا اخْتَارَهُ اللهُ" ifadesini çok kullanıyor. Burada iradenin rolü yok mu?

 
Cevap

Değerli Kardeşimiz;

Hayır, çok şart ve sebeplerin bir araya gelmesi ile oluşan ve vücut bulabilmesi için kudret ve ilim gibi sıfatlara muhtaç olan bir hadisedir. İnsan bu şartları ve sebepleri hazırlayacak kudret ve ilme sahip olmadığı için, hayırda eli kısadır. İnsanın elinden sadece dua, iman, şuur ve niyet gelir. İnsan diğer vücudi şartları tahakkuk ettirecek bir mahiyete sahip olmadığı için, hayra icat noktasında sahip olmakta aciz ve zayıftır.

Özet olarak; insanın, bir hayra sahip olabilmesi; ancak o hayrın varlık sahasına çıkması için gerekli bütün sebep ve gerekçeleri hazırlaması ve onu varlık sahasına çıkaracak sonsuz kudret, ilim ve iradeye sahip olması ile mümkündür. İnsan, bu haysiyetlere sahip olmadığına ve olamayacağına göre, yaratma noktasından, hayra sahip olması imkansızdır. Ama dua ve talep ile o hayrın sevabını alabilir.

Mesela; namaz kılmak bir iş, bir eylem, bir hayırdır. Namaz kılmak için bütün aza ve cihazların yerinde olması lazımdır. Secde ve rüku için, hareket yapmak, vücudu çalıştırmak gereklidir. Bu gün, bir kolun kalkıp inmesi için, vücutta binlerce kasların ve hücrelerin çalışması gerektiğini, tıp ilmi beyan ediyor. Bir namazın vücut bulması, binlerce şartın vücuduna bakıyor. Onların bir araya getirilmesi ile mümkün.

Namaz fiilinde, faraza bin iş varsa, bunun dokuz yüz doksan dokuzunu Allah yapıyor ve o şartları hazırlayan Allah’ın ilim, irade, kudret gibi sıfatlarıdır. İnsana ait ise, sadece cüzi bir irade ve talep etmektir. İnsan namaza icat noktasından değil; talep ve dua noktasından sahiplenebilir.

Öyle ise insan hissesi kadar söz sahibidir. Yani hayrın bütün alt yapısını ve gerekçelerini tayin ve tespit eden Allah olacak, insan bu hayra cüzi bir istemek ve talep etmekle sahip çıkıp "Ben yaptım." diyerek hakikate bütünü ile zıt bir halete girecek, bu ancak haddi aşmak olur. İnsan hayra ancak acizliğini ilan, fakirliğini izhar etmek ile sahiplenebilir. Yoksa ben yapıyorum, ben ediyorum edası ve tavrı ile sahiplenmek, büyük bir zulümdür.

Selam ve dua ile...
Sorularla Risale Editör

Paylaş
BENZER SORULAR
Yükleniyor...