Block title
Block content

Üstad "Şeytanın mühim bir desisesi insana kusurunu itiraf ettirmemesidir." diyor. Hep kendini medheder nefis. Ayette de "Nefislerinizi temize çıkarmayın." diyor. Açıklayabilir misiniz?

 
Cevap

Değerli Kardeşimiz;

Allah, insanı hem imtihan için hem de kendi isim ve sıfatlarını ihsas ettirmek için, nefis gibi çok amaçlı bir cihazı insanın fıtratına yerleştirmiştir. İnsan ise, bu cihazı suistimal ile farklı mecralarda kullanıyor. Allah için verilen duyguları hevası yolunda sarf ediyor.

Mesela, Allah’ı sevmek için verilen kalbi nefsi sevmekte kullanıyor. Hamd ve övgü duygularını nefsini sena ve övmekte sarf ediyor. Halbuki insandaki perestiş duygusu Allah için verilmiştir. İnsan Allah’ı tenzih ve takdis etmesi gerekirken, bunun yerine nefsini kusur ve eksikliklerden tenzih ve takdis ediyor. Şiddetli bir şekilde nefsini müdafaa eder, kendine kusuru layık görmez.

Allah’ın insana vermiş olduğu istidat ve cihazları, insan kendi nefsi yolunda kullanıyor ve ona göre inkişaf  ettiriyor. Böyle olunca, artık nefis, dizgini eline alıp sahibini yutuyor. İnsan adeta bütün hissiyat ve varlığı ile nefis hükmüne geçiyor. Ayet insanın bu halini şu şekil tasvir ediyor;

"Nefsinin arzusunu kendine mâbud edinen kimse..."(Furkan, 25/43).

İnsanın bu hastalıklı ve arızalı halinin tedavisini ve temizlenmesini Üstad Hazretleri şu cümleler ile özetliyor;"

"İşte, şu mertebede, şu hatvede tezkiyesi, tathiri, onu tezkiye etmemek, tebrie etmemektir."(1)

Yani insan bu hastalıklı halinden kurtulmak için nefsini temize çıkarmayıp, tam aksine, sürekli kusurlu ve eksik görmelidir. Nefsini terbiye sadedinde daima nefsini zelil bilmelidir. Herkesten kendini altta ve aşağıda görmelidir. Sürekli nefsin rağmına ve muhalifine hareket etmelidir. Tasavvuf ve tarikattaki ağır ve meşakkatli riyazet bu yüzdendir. Nefsin bu aşırı hallerini törpülemek ve rendelemek için ağır terbiye metotlarını kullanmışlardır.

(1) bk. Sözler, Yirmi Altıncı Söz'ün Zeyli.

Selam ve dua ile...
Sorularla Risale Editör

Paylaş
BENZER SORULAR
Yükleniyor...