Üstad'ın şapka ile ilgili Risale-i Nur'daki beyanlarının yerini söyleyip, şapka takan ile kâfir arasında nasıl bir bağlantı kurulduğunu şerh eder misiniz?

Cevap

Değerli Kardeşimiz;

İslam zahire göre hükmeder. Yani bir kişinin inanç kimliği ancak ifade ve tavırlarından tespit edilebilir. İnsanın iç ve kalp dünyasındaki hedef ve niyeti ancak Allah ile kul arasındadır. Bu sebeple bir insanın zahir ifade ve tavırlarında küfrü gerektiren bir hal varsa, zahiren ve hukuki açıdan bu kişi küfürde kabul edilir. Belki iç dünyasında ve niyetinde öyle bir hal yoktur. Yani iç dünyasında Müslüman, dış dünyasında küfür içinde olabilir. İç dünyası bize gaybi ve meçhul olmasından dolayı biz onunla mesul olmayız, o Allah ile kul arasında olan bir durumdur. Günümüzde niyet ve kalp noktasından Müslüman iken, zahiri hal ve ifade noktasından küfürde olan çok insanlar vardır. Bu da cehaletten ileri geliyor.

Üstad Hazretleri bu manaya şu şekilde işaret ediyor:

"S - Küfür, kalbe ait bir sıfattır. Kalbde o sıfat bulunmadığı takdirde, zünnar bağlanmasından veya ona kıyas edilen şapkanın giyilmesinden niçin küfür hasıl olsun?"

"C - Gizli olan umura, şeriat, emarelere göre hükmeder. Hattâ illet olmayan esbab-ı zahirîyi, illet yerine kabul eder. Binaenaleyh itmam-ı rükûa mâni olan bir kısım zünnarların bağlanması ve secdenin ikmâline mâni olan bazı şapkaların giyilmesi, ubudiyetten istiğna ve küfre teşebbüh etmeye emarelerdir. Gizli olan o sıfat-ı küfriyenin yok olduğuna kat'iyetle hükmedilemediğinden, bu gibi emarelere göre hükmedilir."(1)

İlm-i kelam kaynaklarında insanların iman noktasından tasnifleri yapılmıştır. İmanın rüknü ve sıhhati kalp ile tasdik, dil ile ikrardır. Kalp ile tasdik asıl rükün iken, dil ile ikrar tali bir rükündür. Kişi bu rükünlerden sadece kalp ile tasdiki yerine getirse, dil ile ikrarı yerine getirmese, dünyada hükmü kafir ahiretteki hükmü ise mümindir diyen alimler olmuştur. Bu noktadan bakacak olursak, böyle insanlar hakikatte mümin sayılırlar; ama hal ve tavırlarına dikkat etmedikleri için büyük bir harama ve günaha da girmiş olurlar.

Bunun aksini söyleyen Ehl-i sünnet alimleri de vardır. Dil ile ikrar mazeretsiz terk edilir ise, kişi küfre düşer. Mazeret, Hazreti Ammar (r.a)’in ölüm tehlikesini ve işkenceyi bertaraf etmek için kalben değil sadece dilinden hubel demesi gibidir. Hazreti Ammar (r.a)’in bu hali bir özürdür. Kişi özürsüz ve mazeretsiz olarak küfrü gerektiren lafız ve hallere düşerse imanı gider. İslam alimleri cehaleti mazeret olarak kabul etmiyorlar.

Meselenin ciddiyetini Üstad Hazretleri şu ifadelerle beyan ediyor:

"Rusun Başkumandanı kasten önünden üç defa geçtiği halde ayağa kalkmayan ve tenezzül etmeyen ve onun idam tehdidine karşı izzet-i İslâmiyeyi muhafaza için ona başını eğmeyen; İstanbul'u istilâ eden İngiliz Başkumandanına ve onun vasıtasıyla fetva verenlere karşı, İslâmiyet şerefi için, idam tehdidine beş para ehemmiyet vermeyen ve 'Tükürün zâlimlerin o hayâsız yüzüne!' cümlesiyle ve matbuat lisanıyla karşılayan; ve Mustafa Kemal'in elli mebus içinde hiddetine ehemmiyet vermeyip, 'Namaz kılmayan haindir.' diyen; ve Divan-ı Harb-i Örfî'nin dehşetli suallerine karşı, 'Şeriatın tek bir meselesine ruhumu feda etmeye hazırım.' deyip dalkavukluk etmeyen; ve yirmi sekiz sene, gâvurlara benzememek için inzivayı ihtiyar eden bir İslâm fedaisi ve hakikat-ı Kur'âniyenin fedakâr hizmetkârına maslahatsız, kanunsuz denilse ki, 'Sen Yahudi ve Hristiyan papazlarına benzeyeceksin, onlar gibi başına şapka giyeceksin, bütün İslâm ulemasının icmaına muhalefet edeceksin; yoksa ceza vereceğiz.' denilse, elbette öyle herşeyini hakikat-i Kur'âniyeye feda eden bir adam, değil dünyevî hapis veya ceza ve işkence, belki parça parça bıçakla kesilse, cehenneme de atılsa, kat'iyen; yüz ruhu da olsa, bütün tarihçe-i hayatının şehadetiyle, feda edecek..."(1)

Hangi şapkaları giymenin küfür olacağı hususunda önemli olan nokta, giyilen şapkanın fikri ve dini içeriğidir. Yani şapka bir dini ya da bir fikri simgeliyor ise, bunu giymek küfürdür. Askerin beresi gibi sıcaktan korunmak için giyilen ve bir dini veya fikri simgelemeyen başlıkları giymekte bir sakınca yoktur.

Diğer İslam alimlerinin bu husustaki görüşlerinin ne olduğu hususunda Üstad Hazretleri şöyle diyor:

"Hata 66: Şapka fes gibidir. İman ile hiç alâkası yoktur. İman ise tamamen vicdanî ve kalbî olduğunu Said bilmekten âcizdir."

"Cevap: İslâm uleması ve müçtehidleri ve Şeyhülislâmlar, hususan İmam-ı Âzam, imanı zedeleyen çok alâmetleri ve harekâtları kaydettikleri halde (hususan şapka ve zünnarın) kütüb-ü kelâmiyede dahi ulemanın, imanın muktezasına münâfi olduğunun ittifaklarına karşı böyle sözleri yazan ne kadar hatâ ve yanlış olduğunu divaneler de anlar. Şapka hakkında itiraznamemdeki beyanat ve Risale-i Nur'daki iman-ı tahkikînin harika hüccetleri, Said'in idrâkinde âcizdir demesini yüzüne çarpar."

"Hata 70: Şapkanın küfür alâmeti olması ve sayılması bir iman haline geldiği gibi."

"Cevap: Kırk sene evvel İstanbul ulemasına verdiğim cevabı, mahkemede beyan ettiğim gibi, bütün ulema-i İslâmın istimal ettiği bir tabiri yalnız bana isnat etmek ve bunu da 'bir iman haline geldiği' ile tabir etmek, hem İslâmiyete, hem ehl-i ilme, hem bana karşı bir itham değil, divanecesine bir ihanettir. Ona iade ediyorum."(3)

Üstadın şapka hakkındaki şu ifadeleri de şayanı dikkattir:

“'Şapka başa gelecek, secdeye gitme diyecek. Fakat baştaki iman o şapkayı da secdeye getirecek, inşaallah Müslüman edecek.' demesiyle, avâm-ı ehl-i imanı hem isyan ve ihtilâlden, hem ihtiyarıyla imanını ve dinini bırakmaktan kurtardığı..."(4)

Dipnotlar:

(1) bk. İşârâtü'l-İ'câz, Bakara Sûresi, 6. Ayet Tefsiri.
(2) bk. Emirdağ Lâhikası-II, (99. Mektup)
(3) bk. Şualar, On Dördüncü Şua (Hata-Sevab Cetveli)
(4) bk. a.g.e.

Selam ve dua ile...
Sorularla Risale Editörü

Bu içeriği faydalı buldunuz mu?

Yorumlar

Ziyaretçi (doğrulanmadı)
Hocam hem benim olsun hem yakın çevremde tanıdıklarım 5 vakit namazında, orucunu tam tutan dindar yaşlı insanlar bilmeyerek fötr takıyorlar. Bunlarda kafir olurlar mı?
Yorum yapmak için Giriş Yapın ya da Üye olun.
Editor (Muaz)
Bu yaşlılar cebir döneminin mağdurları şimdi de alışkanlıktan dolayı takıyorlar Allah affetsin ama onlara kafir demek aşırılık olur.
Yorum yapmak için Giriş Yapın ya da Üye olun.
oğuzhangözüpek
ZAMANA göre AHKAMI ŞERİYEDE değişebilir. Burada ki zaman adet,gelenek ,şartlar ve temsil cihetiyle olsa gerektir. üçyüzyıl önce kardinallerin ve hristiyanların simgesi , alameti olan şapka ve serpuş ,günümüzde bu vasfını yitirmiştir.Papa ve Kardinaller Müslüman takkesi gibi takke takıyorlar. O takkeyi gördüğüm andan beri takkeyi kaldırıp bir köşeye koydum.Örtü kullanıyorum. Güney Doğulu Yurttaşlar GİBİ. Ortadoks Hristiyanlar ise sipersiz kendi özel başlıklarını ve siyah elbiselerini giyiyorlar.Bizim İmamların siyah kıyafetlerini o yüzden tasvip etmemiştim.Hatta bazı Tarikat Ehlinin Sakalları na baktığım zaman Papazların meşhur sakallarını hatırlatıyor desem yeridir.Ve bunu da o arkadaşlara gösterdiğim ve tuhaf benzerlikleri gördükleri halde bu nedense bu görünüşe devam ettiler ve ikna edici bir açıklamada yapamadılar.İslamın özünde olan anlayış terke dilip bazı toplulukların kendi ALAMETİ FARİKALARINI İSLAMDANMIŞ gibi sunmaları en az ŞAPKA kadar tuhaf.Yahudilerin bir kısmında kendilerine has FÖTR şapka var ki Hristiyanlardan hemen ayrılıyor.Oldukça farklı.Bu gün Sarığı günlük hayatta kullanan kaç ülke kaldı?Hinduların bir kısmı da sarık kullanıyor. Avrupa sarığı unutalı çok oluyor.Globalleşen Dünyada Çan,Ezan, Minare,Haç,Hilal ,Namaz ,Tesettür gibi çok belirgin alametlerin dışında Dini Simgelerde ya Globalleşiyor ya da ortadan kalkıyor.Günümüz de Baş örtüsü takıp diğer kıyafetlerini Tıpkı Avrupalı gibi giyenler şimdi İslami bir alametimi göstermiş oluyorlar?Toplum bu tarz kıyafeti şimdi başka bir anlamda algılıyor.Fazla değil Onbeş yıl önce Şal gibi büyük Baş örtüsü,Türban ve Geniş,uzun Pardesü Nisa Kısmının İslamı temsil eden kıyafeti idi.Gurur duyuyorduk.Ya şimdi?Bu kıyafet bile azaldı başka şekillere döndü. Görüldüğü gibi izafi bir kavram ortaya çıkıyor. Siperli kask,şapka,başlık günümüzde bir çok iş kolunda güvenlik,muhafaza amacı ile kullanılıyor.Hatta kalabalık şehir yaşamında her bir şeye takılma ihtimali olan çok bol çarşaf, pardesü veya benzeri kıyafet faydadan çok zarara yol açıyor.YA yaşam tarzı kısıtlanacak ya da mevcut ortam tercih edilecek Veya zamanla başka bir çözüm geliştirilecek..Zaruret haramı helal yapar.O HALDE ÖLÇÜ NE? Bilgili ve kendisini yetiştirmiş bir İNSAN için en emin FETVA makamı Kendi KALBİ.Allah Resulünün emsal hayatı.Aksi takdir de Ritüelleşmiş ve İslamla bağlantısını kurmada zorluk çekeceğimiz bazı Alametleri taassupvari devam ettirmek,İnsanların hayatını kolaylaştırmaz.Aksine zorlaştırır.Zorlaştırdığı gibi DİNDEN-İMANDAN da soğutur.Günümüz de TERÖR ,Dünyanın geri kalanı açısından İSLAM'ın simgesi haline getirilerek ön yargılara sebep olduysa, bu şekilde İslamla özdeşleştirilen GAYRİAHLAKİ tutumlar ve Onun parelelinde ortaya çıkan Kıyafet başta olmak üzere görüntü ve yaşam tarzları da aynı simgesel etkiyi yapmaktadır.İşte DİNE gelen FELAKET bu ve bunun gibi vakıalardırki ENBÜYÜK FELAKETTİR.Her halde Ahiret sorgusunda da HESABI o oranda çetin olacaktır. Esselamu Aleyküm ve Rahmatullahi ve Berekatuhü.
Yorum yapmak için Giriş Yapın ya da Üye olun.

BENZER SORULAR

Yükleniyor...