Block title
Block content

Vazife, faaliyet ve onlardaki fayda ve lezzetler anlatılırken "Her bir şey, bir Kadîr-i Ezelînin vücub-u vücuduna iki cihetle şehadet eder." denilerek tevhide geçiş yapılıyor, irtibatı kurabilir misiniz?

 
Cevap

Değerli Kardeşimiz;

"Meselâ senin gözünde bir zerre, gözün hücresinde ve gözde ve âsâb-ı veçhiyede ve bedenin şerâyin tabir edilen damarlarında birer nisbeti ve o nisbete göre birer vazifesi ve o vazifeye göre birer faydası vardır. Ve hâkezâ, her şeyi ona kıyas et."

"Buna binaen her bir şey, bir Kadîr-i Ezelînin vücub-u vücuduna iki cihetle şehadet eder:"

"Biri: Tâkatinin binler derece fevkinde vazifeleri görmekteki acz-i mutlak lisanıyla o Kadîrin vücuduna şehadet eder."

"İkincisi: Her bir şey, nizam-ı âlemi teşkil eden düsturlara ve muvazene-i mevcudatı idame eden kanunlara tatbik-i hareket etmekle o Alîm-i Kadîre şehadet eder."(1)

Kainatta her bir şeye sayısız hikmet ve görevler yüklenmiş ve her bir şey de görünüş itibarı ile bu hikmet ve görevleri eksiksiz ve kusursuz bir şekilde yerine getirmekte. O hikmet ve görevleri eksiksiz ve kusursuz yerine getirebilmek için sınırsız bir ilim, irade ve kudret gerekiyor. Oysa eşyada sınırsız bir ilim, irade ve kudretin zerre miktar eserleri görülmüyor.  

Yani kainatta her bir şeyin kendi boyunu çok çok aşan işler görmesi onun arkasında sınırsız bir ilim, irade ve kudret sahibi Zatın onun adına o işler gördüğü ayan beyan görülüyor.

Mesela, küçücük bir atom parçasının sınırsız bir ilim, irade ve kudret sahibi gibi hareket edip bütün kainatın dizgini ve idaresi elindeymiş gibi hareket etmesi pek akla yatmadığı için onun arkasında sınırsız bir ilim, irade ve kudret sahibi olan Allah’ın varlığı parlıyor.

Herhangi bir atomun bir adım atması ya da bir hareketi bütün kainatın intizam ve ahengi ile ilgilidir. Yani atom hareket ederken, bütün kainatın sistemini bilir bir ilme, görür bir göze sahip olması gerekiyor. Zira atacağı adım ya da hareket bir plan ve program içinde bütün kainat ile ilintilidir.

Mesela; insan bünyesinde çalışan bir hücre, çalıştığı azanın genel sisteminden bağımsız hareket edemez; o azanın çalışma sisteminde uyumlu hareket etmesi gerekir. Aynı şekilde aza / organ da vücudun genelinden bağımsız hareket edemez, vücudun genel sistemine uyumlu hareket etmesi gerekir. İnsan vücudu da zincirleme bir şekilde kainatın genel sisteminden bağımsız değildir vs.

Öyle ise, atom ile kainat doğrudan ve dolaylı birbirleri ile bağıntı içindedirler. Şimdi atomun bu mükemmel komple hareket tarzını izah etmek için, ya "Atomun bütün kainatı bilen bir ilmi ve gören bir gözü ve hükmeden bir kudreti var." diyeceksin ya da "Atom, her şeyin sahibi ve maliki olan Allah’ın bir askeri bir memurudur." deyip Onun adı ile hareket ediyor, diyeceksin.

Bu anlamda atoma ve atom gibilere bakıldığında, Allah’ın varlığı ve birliğine kuvvetli bir delil ve parlak bir işaret olduğu anlaşılır.

(1) bk. Lem'alar, On Yedinci Lem'a.

Selam ve dua ile...
Sorularla Risale Editör

Paylaş
BENZER SORULAR
Yükleniyor...