Block title
Block content

"Ve âlem-i haricîden olan tırnak kadar bir âyine-i vücudun, âlem-i misal tabakasından koca bir şehri içine alır." cümlesini açıklar mısınız?

 
Cevap

Değerli Kardeşimiz;

Kuvvetli bir şey, zayıf bir şeyi yutar. Sağlam olan bir madde, çürük olanı alt eder. Ağır olan, hafifi daima üstünde taşır. Kısa olan, uzunun içinde kaybolur vs. Yani Allah, mahlukatı içinde sağlamlık ve kuvvet noktasından muhtelif alemler yaratmıştır. Bu alemlerin bazısı bazısına nispeten kuvvetli ve sağlam; bazısı bazısına nispeten kesif ve nuranidir.

Mesela, lafız maddi ve kesiftir. Lafzın manası ise manevi ve latiftir. Hükümleri de farklı farklıdır. Mana kalp ve beynin derinliklerine inebilirken, lafız ancak ağızda kalır, ötesine nüfuz edemez. Yine toprak maddi ve kesiftir, göze ya da nefes borusuna gitse öldürür. Ama hava nurani ve latif olduğu için göze de girer, ta ciğere kadar da nüfuz eder.

Aynen bunun gibi, Allah, mana alemi, misal alemi, hayal alemi, maddi ve harici alem gibi çok alemleri yaratmıştır. Bu alemlerin bazıları hafif ve zayıf, bazıları kararlı ve ağırdır. Bazıları sağlam ve oturaklı, bazıları zayıf ve girdiği yere göre şekillenir. Gazın geniş kapta yayılması, dar kapta sıkışması misüllü.

Mesela, birçok mana, bir lafzın içine girip yerleşebilir. Kur'an’ın eşsiz lafzına çok ince ve latif manaların yerleşmesi gibi. Az bir maddenin içine daha hafif olan başka çok maddelerin girmesi mümkündür. Maddi alemden olan tırnak kadar bir bilgisayar çipine, yüz bin kitabı havi bir kütüphane sığabiliyor.

Misal alemi, maddi aleme göre zayıf ve hafif olmasından dolayı, maddi alemden tırnak kadar bir ayine içine, misal aleminden bir şehir yerleşebilir.

Mesela, rüyada gördüğümüz bütün hadiseler ve olaylar misal alemindendir. Bu yüzden maddi alemden olan bir iki dakikalık uyku içine misal aleminden olan binlerce olay ve mekan yerleşebiliyor. Bize saatlerce sürüyor gibi gelen rüyalar, aslında bir iki dakikalık uyku esnasında gerçekleşiyor. Bunun sebebi misal aleminin, harici aleme nispeten daha zayıf ve hafif olmasıdır. Tıpkı çok latif manaların kesif lafızlar içinde ya da tırnak kadar bir hafıza içine yerleşmesi gibi.

Maddi alemde olan her şeyin misal alemde bir temsili, bir sembolü vardır. Maddi alemde küçük bir taş, misal aleminde dağ gibi yansır. Bu yüzden rüyalardaki abartılı görülen hadiseler gerçek hayatta basit ve küçük bir şeye mukabil gelir. Onun için maddi alemde tırnak kadar bir şey, misali alemde bir şehir kadar olabilir. Üstat buna işaret ediyor.

Selam ve dua ile...
Sorularla Risale Editör

Paylaş

Yorumlar

cansizselcuk52
konu ile ilgili şu misaller verilebilir. çekirdek büyüklüğünde bir çip içersine milyarlarca bilgi, görüntü, ses v.s. kaydedilebilmesi. Allah'ın bir çekirdeğin içine koca ağacın tüm programını yerleştirilmesi. insan beyni içinde hardal çekirdeği kadar olan hafiza merkezinin içine bir insan ömründen fazla bilginin yerleştirilmesi
Yorum yapmak için Giriş Yapın ya da Üye olun.
karolin
Misal alemi soyut;Allah da soyut ama Allahın varlığı hepsinden üstün ama madde alemi;cismani olmasına rağmen soyut olan bir alemden nasıl üstün olabiliyor?
Yorum yapmak için Giriş Yapın ya da Üye olun.
Editor (Muaz)
Soyut cisimden pak ve temiz anlamında kullanılıyorsa Allah'a soyut denilebilir. Ama soyut kelimesi belirsiz, zayıf ve kararsız anlamda anlaşılıyor ise o zaman Allah'a soyut demek caiz olmaz. Allah'ın varlığını maddi varlık şeklinde düşünemediğimiz için maddeden soyut diyoruz. Yoksa Allah'ın varlığı varlıklar içinde en sağlam en kararlı en muazzam olanıdır. Misal alemine atfedilen soyutluluk kararsız ve zayıf olma anlamındadır.
Yorum yapmak için Giriş Yapın ya da Üye olun.
Teoman Keskin
İşarat-ül İ'caz'da "Müşahhas olan bir şeyin umumi bir mefhumla mülahaza edildiğine binaen, Zât-ı Akdes de müşahhas olduğu halde... " YANİ ŞAHISLANMIŞ.ŞAHSİYETİ OLAN" anlamında.. O halde Cenab-ı Hakk'a "Soyut" anlamlı MÜCERED denilemez."Tecerrüd" tanımı, sıfat olarak MUHALEFETÜN LİL HAVÂDİS anlamında Risalelerde geçiyor..
Yorum yapmak için Giriş Yapın ya da Üye olun.
Editor (Muaz)
Müşahhas kelimesi illede somut ve cismanileşme anlamına gelmiyor. Müşahhas kelimesinin diğer bir anlamı da bilinir ve görünür olma halidir. Kainatta Allah'ın varlığı ve birliği o kadar açık ve net bir şekilde görünüyor ki Allah kainattan daha müşahhastır daha bilinir ve görünürdür denilebilir. Yani Üstadımız burada müşahhas kelimesini elle tutulur bir cisim bir madde anlamında değil bilinir ve görünür anlamında kullanıyor. Mücerred kelimesi ise cisim ve maddeden münezzeh ve mukaddes olma anlamında kullanılıyor.
Yorum yapmak için Giriş Yapın ya da Üye olun.
BENZER SORULAR
Yükleniyor...