Block title
Block content

"Ve keza, o kalbin öyle bir kabiliyeti vardır ki, bir harita veya bir fihriste gibi bütün âlemi temsil eder." Kalbin harita ve fihriste olmasını açıklar mısınız?

 
Cevap

Değerli Kardeşimiz;

"Kalb de bir arştır. Fakat "Ben de Arş gibiyim" diyemez."(1)

Bu arş ibaresi ve arşın kalbe nispet edilmesi meselemize işaret ediyor, şöyle ki: Arş burada isim ve sıfatların kendini en parlak bir şekilde gösterip sahnelediği alan ve yer anlamında kullanılmıştır. Bu yüzden Allah’ın her isim ve sıfatının bir arşı, bir sahnesi vardır. O arşta o sahnede baş aktörlük  o isim ve sıfatındır.

Mesela, sema alemi Allah’ın celal ve azamet sıfatlarının arşı ve sahnesidir. Celal ve azamet sıfatı en parlak ve keskin olarak sema aleminde kendisini gösteriyor. Bu sahnede baş aktör Celal ismidir, diğer isimler bu ismin gölgesinde tecelli ederler.

Aynı şekilde, bir çiçeğin tatlı ve güzel yüzünde ise Allah’ın Cemal ve Müzeyyin isimleri  hakimdir. Çiçek bu isimlerin arşı hükmündedir. Yani çiçekte galiben Cemal ismi sahneleniyor demektir.

İnsan şu kainatın küçük bir modeli ve her tecellinin ince ve latif bir şekilde yazıldığı bir nüshası olmasından dolayı, insan adeta Allah’ın bütün isim ve sıfatlarının temerküz ettiği bir sahnesi, bir arşı hükmündedir. Yani kainatta azametli ve haşmetli olarak tecelli eden Allah’ın isim ve sıfatları insanda da aynı şekilde, ama  daha okunaklı ve mütevazı bir şekilde tecelli ediyor; insan kainata bir liste, bir öz, bir nümune oluyor.

 Aynı ilişki ve mana, insan ile kalp arasında da vardır. Yani insan kainata nasıl bir modellik ve nüshalık ediyor ise, kalp de insana aynı modelliği ve nüshalığı ediyor. Tabiri yerinde ise Kur’an nasıl besmelede, besmele de “Be” harfinde saklı ve dürülü diye alimler ifade etmiş ise, aynı şekilde kainat insanda, insan da kalpte saklı ve dürülü bir vaziyettedir. “Ben yere göğe sığmadım, ancak mü'min kulumun  kalbine sığdım.” Hadis-i kudsisi bu manaya işaret eden bir levha gibidir.

Allah insan kalbini nihayetsiz ihtiyaç, emel ve arzular ile donattığı için, her isme açılan ve o ismi hisseden bir hissiyat ve ölçücük insanın kalbinde vardır. Kalp bu noktadan kainatın küçük bir haritası, bir fihristesi gibidir. Allah’ın isim ve sıfatları ise bu haritayı aydınlatan bir güneş gibidir.

(1) bk. Lem'alar, On Yedinci Lem'a

Selam ve dua ile...
Sorularla Risale Editör

Paylaş
BENZER SORULAR
Yükleniyor...