Block title
Block content

"Ve kudretinin tasarrufâtında başka başka, fakat birbirini ihsas eder ünvanları vardır. Ve sıfatlarının tecelliyâtında başka başka, fakat birbirini gösterir mukaddes zuhuratı vardır. Ve ef'âlinin cilvelerinde çeşit çeşit, fakat birbirini ikmâl.." İzah?

 
Cevap

Değerli Kardeşimiz;

"İşte, bu misal gibi, Ezel ve Ebed Sultanı olan Rabbü'l-Âlemîn için, rububiyetinin mertebelerinde ayrı ayrı, fakat birbirine bakar şe'n ve namları vardır. Ve ulûhiyetinin dairelerinde başka başka, fakat birbiri içinde görünür isim ve alâmetleri vardır. Ve haşmetli icraatında ayrı ayrı, fakat birbirine benzer tecellî ve cilveleri vardır. Ve kudretinin tasarrufâtında başka başka, fakat birbirini ihsas eder ünvanları vardır. Ve sıfatlarının tecelliyâtında başka başka, fakat birbirini gösterir mukaddes zuhuratı vardır. Ve ef'âlinin cilvelerinde çeşit çeşit, fakat birbirini ikmâl eder tasarrufâtı vardır. Ve rengârenk san'atında çeşit çeşit, fakat birbirini temâşâ eder haşmetli rububiyeti vardır."(1)

Milli Eğitim Bakanlığında eğitim esastır, ama bu bakanlığın bünyesinde maliye, emniyet, kültür bakanlıklarının da az çok görevleri bulunuyor. Mesela bu bakanlıkta çalışanların maaşını maliye ödüyor, okulların güvenliğini emniyet temin ediyor vesaire.

Maliye Bakanlığında hesap ve muhasebe esastır, ama bu bakanlığın bünyesinde eğitim, emniyet, kültür bakanlıklarının da aynı şekilde az çok görevleri bulunuyor. Mesela bu bakanlıkta çalışanların eğitimini Milli Eğitim Bakanlığı temin ederken, güvenliğini de İç İşleri Bakanlığına bağlı emniyet temin ediyor vesaire. Bütün bakanlıklarda böyle iç içe girift bir ilişki ve birbirini gösteren bir tecelli bulunmaktadır.

Örnekteki gibi, Allah’ın her bir isim ve sıfatı icracı bir bakanlık gibidir. Her bir ismin esas bir tecellisi olmakla birlikte, diğer isim ve sıfatlar bu ismin icraat dairesinde zımni bir tecelli ile kendini gösteriyor.

Mesela Rezzak isminde rızk esastır, ama Allah’ın diğer isim ve sıfatları da bu rızk dairesinde kendini gösterip ilan ediyorlar. Karıncaya bir buğday tanesini temin eden Rezzak ismidir, ama o buğday tanesinin yaratılmasında ve teşekkül ettirilmesinde güneşi pişirici olarak oraya asan kudret, ilim ve irade sıfatlarıdır.  Bir isim kendi mana ve hükmünü kendi tecelli dairesinde zahiren ihsas ettirirken, diğer isimleri de zımnen ya da ikincil bir nazar ile ihsas ettiriyor.

Allah her bir isim dairesinde başka bir göz başka bir nazar ile tanınıyor. Semanın haşmeti Allah’ın azametini gösterirken, küçük bir çiçeğin tebessümlü yüzü onun cemalini bize tanıttırır. Çiçek küçük bir tecelli dairesi iken sema büyük ve haşmetli bir tecelli dairesidir, ama her ikisi de diğer isimleri zımnen ihsas ve ihtar ediyorlar.

(1) bk. Sözler, Otuz Birinci Söz, İkinci Esas.

Selam ve dua ile...
Sorularla Risale Editör

Paylaş
BENZER SORULAR
Yükleniyor...