Block title
Block content

"Yalnız harflerin nakışlarından ve münasebetlerinden ve vaziyetlerinden ve cevherlerinin hâsiyetlerinden ve tarifatından bahseder, mânâsına hiç ilişmez." Manasını anlamayan feylesof hangi münasebetinden bahseder? "Münasebet"ten ne kastediyor Üstad?

 
Cevap

Değerli Kardeşimiz;

“Evvelâ o feylesof, sonra o âlim, ona dair birer kitap telif ettiler. Fakat feylesofun kitabı, yalnız harflerin nakışlarından ve münasebetlerinden ve vaziyetlerinden ve cevherlerinin hâsiyetlerinden ve tarifatından bahseder, mânâsına hiç ilişmez. Çünkü o ecnebî adam, Arabî hattı okumayı hiç bilmez." 

"Hattâ o müzeyyen Kur’ân’ı, bilmiyor ki bir kitaptır ve mânâyı ifade eden yazıdır.”

"Belki ona münakkaş bir antika nazarıyla bakıyor. Lâkin, çendan Arabî bilmiyor, fakat çok iyi bir mühendistir, güzel bir tasvircidir, mahir bir kimyagerdir, sarraf bir cevhercidir. İşte o adam bu san’atlara göre eserini yazdı."(1)

Söz konusu bu cümle, genel hatları ile şekilcilikten ve şekilci bakıştan bahsediyor. Mesela, çiçek bir cümledir ve bu cümlenin zahiri ve batini olmak üzere iki boyutu bulunuyor.

Zahiri boyutu, çiçeğinin fizyolojik yönleri ve diğer varlıklarla olan ilişkileridir ki bu ciheti genelde fen ilimleri inceliyor. Bu hususta botanik ilmi, çiçeği çok derin ve kapsamlı bir şekilde inceliyor. Çiçeğin maddi ve zahiri bütün inceliklerini tespit ve tayin ediyor. Harfin nakışları ve ilişkileri bu cihete işaret ediyor. Filozof çiçeğin bu maddi cihetini sebeplere ve tabiata vererek, çiçeğin batini boyutunu tamamı ile inkâr ediyor.

Çiçeğin batini boyutu ise, Allah ile olan ilişkisi ve Allah’ın isimlerine bir işaret levhası olmasıdır. Evet çiçeğin mükemmel bir estetik güzelliğe sahip olması, Allah’ın Müzeyyin isminin bir tecellisidir. Mükemmel bir şekilsel değere sahip olması Allah’ın Musavvir isminin bir tecellisidir...

(1) bk. Sözler, On İkinci Söz, Birinci Esas

Selam ve dua ile...
Sorularla Risale Editör

Kategorisi: Birinci Esas | Yazar: Sorularla Risale | Okunma Sayısı: 1112 | Word indir | Pdf indir
Paylaş
BENZER SORULAR
Yükleniyor...