Block title
Block content

Yirmi Beşinci Söz'ün İkinci ve Üçüncü lemasında, birinde manasındaki camiiyet-i harika, diğerinde ise ilmindeki harika nazara veriliyor. Mana ile ilim aynı değil midir, arada ne fark olabilir?

 
Cevap

Değerli Kardeşimiz;

"İKİNCİ LEM'A: Mânâsındaki câmiiyet-i harikadır. Evet, Kur'ân, bütün müçtehidlerin me'hazlarını, bütün âriflerin mezaklarını, bütün vâsılların meşreplerini, bütün kâmillerin mesleklerini, bütün muhakkiklerin mezheplerini, mânâsının hazinesinden ihsan etmekle beraber, daima onlara rehber ve terakkiyatlarında her vakit onlara mürşid olup, o tükenmez hazinesinden onların yollarına neşr-i envar ettiği bütün onlarca musaddaktır ve müttefekun aleyhtir."

"ÜÇÜNCÜ LEM'A: İlmindeki câmiiyet-i harikadır. Evet, Kur'ân, şeriatin müteaddit ve çok ilimlerini, hakikatin mütenevvi ve kesretli ilimlerini, tarikatin muhtelif ve hadsiz ilimlerini, kendi ilminin denizinden akıttığı gibi, daire-i mümkinâtın hakikî hikmetini ve daire-i vücubun ulûm-u hakikiyesini ve daire-i âhiretin maarif-i gamızasını, o denizinden muntazaman ve kesretle akıtıyor. Şu Lem'aya misal getirilse bir cilt yazmak lâzım gelir. Öyleyse, yalnız nümune olarak şu yirmi beş adet Sözleri gösteriyoruz. Evet, bütün yirmi beş adet Sözlerin doğru hakikatleri, Kur'ân'ın bahr-i ilminden ancak yirmi beş katredir. O Sözlerde kusur varsa, benim fehm-i kàsırıma aittir."(1)

İkinci Lem'a, Kur'ân'ın mânâsındaki kapsamlılıkla, birbirinden farklı pek çok topluluklara ve meslek sahiplerine rehber oluşu ve onlara her açıdan kaynaklık teşkil etmesine işaret ediyor. Bir edebiyatçı, bir felsefeci, bir hukukçu rahatlıkla Kur’an’ı kendine, kendi sahasında rehber ittihaz edebilir. Kur’an’ın mana zenginliği bütün farklı meslek ve meşrep sahiplerini kendine celp edebilir.

Üçüncü Lem'a ise, Kur'ân'ın içerdiği ilimlerin kapsamlılığına bakıyor. Burada ilim dallarının öz ve mahiyet olarak Kur’an da çok geniş ve kapsamlı bir şekilde işlendiği vurgulanıyor.

İlim bir daldır, mana ise geneldir. Mesela, Kur’an’ın bir kelamındaki manada  hem edebiyat hem kelam hem şeriat bulanabilir. Bu durum mananın geniş ve zengin oluşuna bakar. İlim o mananın bir veçhesi iken, mana bütün anlamları kuşatan geniş bir yelpazedir.

"Kur’an bütün ilimleri havidir." demekle, "Kur’an’ın manası çok kapsamlıdır." demek arasında ciddi bir fark vardır. Mana genel, ilim özeldir. İlimler manadan süzülen damlalar mesabesindedir.

(1) bk. Sözler, Yirmi Beşinci Söz

Selam ve dua ile...
Sorularla Risale Editör

Kategorisi: Birinci Şule, İkinci Şua, Üçüncü Lem'a | Yazar: Sorularla Risale | Okunma Sayısı: 2213 | Word indir | Pdf indir
Paylaş
BENZER SORULAR
Yükleniyor...