Block title
Block content

Yirmi Dördüncü Söz'ün Üçüncü Dal'ının, esma-i hüsna ile doğrudan bir ilgisi görünmüyor, sebebi ne olabilir?

 
Cevap

Değerli Kardeşimiz;

Yirmi Dördüncü Söz,

"Şu Söz Beş Daldır. Dördüncü Dala dikkat et. Beşinci Dala yapış, çık, meyvelerini kopar, al.
بِسْمِ اللهِ الرَّحْمٰنِ الرَّحِيمِ
  اَللهُ لاَۤ اِلٰهَ اِلاَّ هُوَ لَهُ اْلاَسْمَاۤءُ الْحُسْنٰى

ŞU ÂYET-İ CELÎLENİN şecere-i nuraniyesinin çok hakikatlerinden bir hakikatinin Beş Dalına işaret ederiz..."(1)

diye başlıyor. Yirmi dördüncü sözün konuları şu şekildedir:

1. Dal: Farklı varlıklarda ve varlık âleminin değişik mertebelerinde, farklı isimlerin tecellîsi.

2. Dal: İlâhî isimlerin tecellîsinde mertebeler; her şeyi kapsayan umumî tecellî; topluluklara yönelik tecellî; fertlere yönelik tecellî.

3. Dal: Kıyamet alâmetleri gibi bazı konularda yanlış anlaşılan hadislerin doğru bir şekilde anlaşılabilmesini sağlayan on iki asıl:

  1. Asıl: Kıyamet alâmetlerinin üstü kapalı bir şekilde bildirilmesinin nedeni.
  2. Asıl: Dinî meselelerde delil gerektiren ve gerektirmeyen konular.
  3. Asıl: Bazı hurafelerin İslâma girişi.
  4. Asıl: Hadislere dair yorumların, hadisin esas metniyle karıştırılmasından doğan sonuçlar.    
  5. Asıl: Evliya ilhamının hadisle karıştırılmasından doğan sonuçlar.
  6. Asıl: Hadisteki temsil ve kinayelerin, kelimelerin gerçek anlamlarıyla karıştırılmasından doğan sonuçlar.
  7. Asıl: Hadisteki teşbih ve temsillerin, cahillerin eline düşmesiyle gerçek sanılması. "Yetmiş yılda cehennemin dibine düşen taş" ve "öküz ile balık" hadisinin açıklaması.
  8. Asıl: Kıyamet vaktinin ve bazı önemli kişilerin gizli bırakılmasının sebepleri. Mehdî, Süfyan, Deccal, Ye'cüc ve Me'cüce dair bazı açıklamalar.
  9. Asıl: Dünyanın önemsizliğine ve bazı sûrelerin fazilet ve sevabına dair rivayetlerde mübalâğa olarak görülen hususların açıklaması.
  10. Asıl: Bazı işlerin fazilet ve sevabına, yahut kötülüğüne dair rivayetlerde mübalâğa olarak görülen hususların açıklaması.
  11. Asıl: Hadislerde, yorumlanmayı ve tabir edilmeyi gerektiren benzetmeler.
  12. Asıl: Kur'ân ve felsefenin bakış açılarındaki farklılık ve bu farklılığın doğurduğu sonuçlar.

Dördüncü Dal: Bütün varlıkların Allah'a secde ettiğine dair âyetin açıklaması. Varlıkların kendilerine özgü ibadetleri.

Beşinci Dal:

  1. Meyve: Sevginin varlık âlemindeki yeri; sevgi ve korkunun yöneltilmesi gereken hedefler. Allah korkusu nedir, nasıl olur?
  2. Meyve: İbadetin sebebi; niyetin önemi; bütün varlıkların ibadetini kendi ibadeti olarak Allah'a sunmanın yolu.
  3. Meyve: Sünnetin önemi ve sünnete uymanın sonuçları.
  4. Meyve: Dinden uzaklaşma konusunda Müslümanlar ile ecnebîler arasındaki fark.
  5. Meyve: İnsanın çokluk ve birlik âlemlerine bakan yönleri.

"Şu Söz Beş Daldır. Dördüncü Dala dikkat et. Beşinci Dala yapış, çık, meyvelerini kopar, al."

Beş dalın birbiri ile ilgisini ifade eden bir cümle bulunmuyor. Yani Yirmi Dördüncü Söz’e konu bütünlüğü ile bakmak gerekmiyor. Yukarıdaki özeti vermemizin sebebi de bu konu bütünlüğünün olmayışını göstermek içindir.

(1) bk. Sözler, Yirmi Dördüncü Söz.

Selam ve dua ile...
Sorularla Risale Editör

Kategorisi: Üçüncü Dal, Giriş | Yazar: Sorularla Risale | Okunma Sayısı: 7030 | Word indir | Pdf indir
Paylaş

Yorumlar

fakirullah

24.sözün en başında ayet ve sonra: "Şu âyet-i celilenin şecere-i nuraniyesinin çok hakikatlarından bir hakikatının beş dalına işaret ederiz." Sözler ( 332 )
dediğine göre ayetteki "lehul esma-ul Husna" tabirinin bir hakikatine 3.dalın bakması lazım. Allahu alem bir vechi irtibatı şu olabilirki:
3.dal: "Kıyamet alâmetlerinden ve âhirzaman vukuatından ve bazı a'malin fazilet ve sevablarından bahseden ehadîs-i şerife güzelce anlaşılmadığından.." diyerek 12 asılda bu hadislerin güzelce anlaşılmasına vesile olacak ölçüler getirilmiş.
Cenabı Hakk'ın her esmasının ayrı bir hükmü vardır ve esmaya mazhar olan şahsın manevi kabiliyetine göre esmanın tecellisini kişi farklı perdeler içinde görür, farklı külliyetlerde algılar. Bu hakikatler ilk 2 dalın konusu.
Herşeyin hakikati esmanın tecellisi olduğuna göre bu tecellinin hadiselerde, amellerimizin kıymetinde yani reel hayatımızda nasıl olduğunu, nasıl tezahür ettiğini anlayabilmemiz için aklımıza koyacağımız ölçüler de 3.dalda anlatılmış. Yani usul-u akaid manasındaki hususen ahir zamanda lazım olan ana şeritleri gösteren ölçü ve hükümler 3.dalda anlatılmış. 12 asıldaki ölçüler ile hadislere bakarsak hakikate muhalif zannettiğimiz manaların hakikatin ta kendisi olduğunu görürüz. Zanlarımızla kayıtladığımız tecellinin aslında ne kadar rasih ve kayıtsız olduğunu idrak ederiz. Hadislerin izah ettiği, Kur'an'da anlatılan tevhidin genişliğini tasdik ederiz. Örnek olarak Musa ve Harun Aleyhisselâmların sevablarına denk bir mükafat verilmesi meselesinde dar aklımızı genişleten bir izah yapılmış. "Mazhara göre amelin sevabı değişir ve şuurun nisbetinde rahmetten istifade ettirilirisin" manasında Rahim esmasının tecellisi ile bizim irtibatımız noktasında bir ölçü konmuş.
Bu noktada 3.dalda aklımıza tevhid ölçüleri getirilmiş, doğru düşünme ve esmayı hayatımız içinde nasıl tecellisine muhatap oluyoruz öğretilmiş diyebiliriz.

Yorum yapmak için Giriş Yapın ya da Üye olun.
BENZER SORULAR
Yükleniyor...