Block title
Block content

Yirmi Üçüncü Lem'ada sözü edilen üç muhal arasında bir derecelendirme var mıdır? Burada, bir muhal için verilen örnekler, diğer muhallerdeki örneklere çok benzemektedir, aradaki farkı nasıl anlayabiliriz?

 
Cevap

Değerli Kardeşimiz;

Birinci muhal, yani eczane örneği, daha çok, eşyanın hassas mizan ve muvazene üzerine yaratıldığını, halbuki sebeplerin o hassas mizan ve dengeyi tutturabilmelerinin ve o vasıflara sahip olmalarının imkansız olduğundan bahsediyor.

İkinci muhal,  sebeplerin bir sanat üstünde, beraber bulunup ve yerleşip, temas ile iş görmelerinin imkansızlığına işaret ediyor. Yani tabiatları birbirine zıt olan sebeplerin, küçük bir sineğin vücuduna yerleşip orada beraber iş ve icraat üretmeleri muhaldir. Zira sineğin vücudunda bütün kainatın maddeleri cem olmuş, öyle ise bütün sebeplerin orada bulunması gereklidir.

Üçüncü muhal ise, vahdette kolaylık, kesrette ise zorluk manasını veren bir misaldir. Bir şey, bir elden çıkarsa daha kolay,  daha düzenli olur. Ama çok ellere havale edilirse çok zordur. Diğer iki konu ve ona getirilen muhaller de konuya göre şekil alıyor ve ona o makamda delil oluyor.

Sureten bir benzerlik olsa da mana ve hakikat noktasından çok farkları vardır. Bir de deliller hep aynı neticeyi ispat ettikleri için, netice noktasından bir kardeşlikleri vardır. Ama delillere tahkik ve tetkik nazarı ile bakılırsa aralarında nüans olduğu anlaşılacaktır.

Selam ve dua ile...
Sorularla Risale Editör

Paylaş
BENZER SORULAR
Yükleniyor...