Block title
Block content

"Müsabaka suretinde beşere yüksek maksatları ders veren ve o yolda çalıştıran ve istibdâdâtı parça parça eden ve ulvî hisleri heyecana getiren ve gıpta ve hased ve kıskançlık ve rekabet,.." hased, kıskançlık ve rekabet hangi manada kullanılmış?

 
Cevap

Değerli Kardeşimiz;

"Üçüncü kuvvet: Yüksek şeylere müsabaka suretinde beşere yüksek maksatları ders veren ve o yolda çalıştıran ve istibdâdâtı parça parça eden ve ulvî hisleri heyecana getiren ve gıpta ve hased ve kıskançlık ve rekabetle ve tam uyanmakla ve müsabaka şevkiyle ve teceddüd meyliyle ve temeddün meyelânıyla teçhiz edilen üçüncü kuvvet, yalnız hürriyet-i şer'iyedir. Yani, insaniyete lâyık en yüksek kemalâta olan meyil ve arzu ile cihazlanmış olmak."(1) 

Allah insanı nihayetsiz terakki ve tedenni etmeye müsait bir donanım ve teçhizat ile yaratmıştır. Potansiyel olan bu terakki ve tedenni kabiliyetini harekete geçirmek için de insanlar arasında birtakım tetikleyici duygu ve ortamlar yaratmıştır. İman ile küfür, iyilik ile kötülük, hidayet ile dalalet, hayır ile şer; bu hususun dal ve budaklarıdır. Ve bunlar arasında rekabet ve çarpışmayı esas tayin etmiştir. Bu esas sayesinde terakki ve tedenni birbirinin lehinde ya da aleyhinde sürekli çalışır durur. Evet, insan kendi nefis dairesinden tut, ta şehir ve ülke dairesine kadar böyle bir rekabet ve çarpışma kapsamının içindedir.

Üstad Hazretlerinin gıpta, hased, kıskançlık ve rekabet diye ifade ettiği husus; müspet ya da menfi bu geniş ve külli kanunun mahiyetidir. İnsanın iç alemi bu müspet menfi dinamikler ile gelişip büyür. Mesela; hayırlı birisi ile rekabet etiğimiz zaman hayırda yarışmış oluruz, ona hayranlık ile baktığımızda bu gıpta olur. Şerli bir duygu ve şerli birisi ile yarıştığımızda bu hased ve kıskançlık olur ve insanı tedenni ettirir. Bu, insanın hayır ya da şerde terakki etmesinde İlahi bir mekanizmadır. Yalnız hayır ve şer insanın tericihine bırakılmıştır.

(1) bk. Hutbe-i Şâmiye

Selam ve dua ile...
Sorularla Risale Editör

Kategorisi: Hutbe-i Şamiye | Yazar: Sorularla Risale | Okunma Sayısı: 1605 | Word indir | Pdf indir
Paylaş
BENZER SORULAR
Yükleniyor...