Block title
Block content

"Zira kudret zâtiyedir. Acz tahallül edemez. Melekûtiyete taallûk eder. Mevâni tedahül edemez. Nispeti kanûnîdir. Cüz ve küll, cüz’î ve küllî hükmüne geçer." Cümlelerini açıklar mısınız?

 
Cevap

Değerli Kardeşimiz;

"Zira kudret zâtiyedir. Acz tahallül edemez. Melekûtiyeti taallûk eder. Mevâni tedahül edemez. Nispeti kanûnîdir. Cüz ve küll, cüz'î ve küllî hükmüne geçer."(1)

Cüz-Küll: Küll, bütündür, cüz ise bütünün bir parçasıdır. Cüz, küllün bütün özelliklerinden sadece bir tanesini üzerinde barındırır. Mesela; insan bir külldür, yani bütündür, parmak ise bu küllün bir parçasıdır. İnsan denilince bütün azalar ve özellikleri akla gelir; ama parmak denildiği zaman, sadece parmak ve kendine mahsus özelliği akla gelir. Cüz-küll ilişkisinde, parça-bütün ilişkisi hakimdir, parça ile bütün arasında rabıta ve bağ zayıftır.

Cüzi-Külli: Cüzi, küllinin küçültülmüş bir modelidir. Küllide ne varsa, hepsi cüzide de vardır. Cüzi ile külli, keyfiyeten aynı, kemiyeten farklıdır. Küllide azametli ve haşmetli olan meseleler, cüzide de aynen; ama küçültülmüş ve mütevazi olarak vardır. Cüziye bakarak külli hakkında fikir edinilebilir. Mesela; İnsan cüzi iken, insanlık küllidir. İnsanlıkta ne varsa aynısı insanda da vardır. İnsan ile insanlık arasında sadece kemiyet farkı vardır.

Allah, kainatta her şeyi cüzi külli nispetinde yarattığı için, cüzi kiminse külli de onundur ya da külli kiminse cüzi de onundur; bu hakikat şirke ve küfre geçit vermez. Bir şeye Rab olabilmenin yolu, her şeye Rab olabilmekten geçer.

Diğer bir husus; Allah’ın kudreti karşısında cüz ile küll, cüzi ile külli arasında fark yoktur. Allah’ın kudreti sonsuz olduğu için, O'nun kudretinde her şey eşittir. Bir atomun yaratılması ile kainatın yaratılması aynıdır. Allah’ın kudretine derece ve makam giremez. İnsanın kudreti cüzi ve sınırlı olduğu için, bir sandalyeyi kaldırmak ile bir cevizi kaldırmak arasında fark olur; ama Allah’ın kudreti sonsuz olmasından bir şey ile her şey aynı ve eşittir, aralarında fark yoktur. Yani Allah için, bir insanı yaratmak ile bütün insanları yaratmak arasında hiçbir fark yoktur. İnsan burada cüzi, insanlık ise küllidir.

(1) bk.  Sünuhat.

Selam ve dua ile...
Sorularla Risale Editör

Kategorisi: Sünuhat | Yazar: Sorularla Risale | Okunma Sayısı: 2852 | Word indir | Pdf indir
Paylaş
BENZER SORULAR
Yükleniyor...