Block title
Block content

"Zuhur ve nüzul zamanının tebeddülüyle meşietini, iradetini, fâil-i muhtar olduğunu ve ihtiyarını ve hiçbir kayıt altında olmadığını izhar edip,.." cümlesini devamıyla izah eder misiniz?

 
Cevap

Değerli Kardeşimiz;

"Kadîr-i Alîm ve Sâni-i Hakîm, kanuniyet şeklindeki âdâtının gösterdiği nizam ve intizamla kudretini ve hikmetini ve hiçbir tesadüf işine karışmadığını izhar ettiği gibi; şuzûzât-ı kanuniye ile, âdetinin harikalarıyla, tagayyürat-ı sûriye ile, teşahhusatın ihtilâfâtıyla, zuhur ve nüzul zamanının tebeddülüyle meşietini, iradetini, fâil-i muhtar olduğunu ve ihtiyarını ve hiçbir kayıt altında olmadığını izhar edip yeknesak perdesini yırtarak ve herşey, her anda, her şe'nde, her şeyinde Ona muhtaç ve rububiyetine münkad olduğunu ilâm etmekle gafleti dağıtıp ins ve cinnin nazarlarını esbabdan Müsebbibü'l-Esbâba çevirir."(1)

Allah, kainata koymuş olduğu harika ve mükemmel bir nizam ve sistem ile Nazım ismini gösteriyor. Her şeyi bir kanun çerçevesinde yapması ile de kanun koyucunun kendisi olduğunu akıl sahiplerine gösteriyor. Yani kanun, kanun koyucuya işaret ettiği gibi, nizam ve sistem de Nazım olan Allah’ı gösterip ispat ediyor. Kanun olup kanun koyucunun olmaması ya da nizamın olup nazım bir zatın olmaması düşünülemez.

Allah, her bir hadisenin arkasında bir fail ve müdebbir olduğunu göstermek amacı ile bazen kanun ve nizamın dışına çıkıyor. Mesela, güneşin belli bir sistem ve kanun dairesinde doğup batması, bir nizam ve kanunudur. Yağmurun belli bir sistem ve kanuna tabi olmadan direkt İlahi irade ve meşiete tabi olması ise, ikinci şıkka bir örnek teşkil etmektedir.

Kimse "güneş bugün doğdu" diye hamd etmiyor, çünkü güneşin doğması bir kanuna bağlanmıştır. Ama yağmur ve hayat gibi nimetler bir kanuna bağlanmadığı, yani muttarid (rutin) olmadığı için sürekli şükre kapı açık kalıyor.

Evet, yağmur güneş gibi bir nizama tabi değildir. Bilim adamları güneşin bir senelik hareketlerini kaideye binaen tam ve eksiksiz ifade edebilirlerken, yağmur için ancak kısa vadeli tahminlerde bulunabiliyorlar. Bu da yağmurun kanun ve nizama tabi olmayıp direkt olarak ilahi meşiete tabi olduğunu gösterir ki, bu da insanın dikkat ve duygusunu Allah’a yöneltmek içindir.

Zuhur ve nüzul tabirleri, bulutların birden toplanıp yağmurun gökten inmesinin bir kanuna bir rutine bağlı olmayıp, ilahi meşiete bağlı olmasına işaret ediyor.

(1) bk. Sözler, On Altıncı Söz, Küçük Bir Zeyl.

Selam ve dua ile...
Sorularla Risale Editör

Paylaş
BENZER SORULAR
Yükleniyor...