Açıklamalar

¹ "Hem madem her senede, öyle bir Kadîr-i Mutlak, haşrin ve Cennet'in nümunelerini binler tarzda icad ediyor. Hem madem bütün semavî fermanları ile saadet-i ebediyeyi va'd edip, Cennet'i müjde veriyor. Hem madem bütün icraatı ve şuunatı hak ve hakikattır ve sıdk ve ciddiyetledir. Hem madem âsârının şehadetiyle, bütün kemalât, onun nihayetsiz kemaline delalet ve şehadet eder. Ve hiçbir cihette naks ve kusur onda yoktur. Hem mâdem hulful va'd ve hilâf ve kizb ve aldatmak, en çirkin bir haslet ve naks ve kusurdur. Elbette ve elbette; O Kadîr-i Zülcelâl, O Hakîm-i Zülkemâl, O Rahîm-i Zülcemâl va'dini yerine getirecek, saadet-i ebediye kapısını açacak, Adem babanızın vatan-ı âslisi olan Cennet'e sizi ey ehl-i îman idhal edecektir." (M., Yirminci Mektub Birinci Makam Onuncu Kelime, s.228)

² "Cenâb-ı Hak, Hakîm ismi muktezası olarak, vücud-u eşyada bir merdivenin basamakları gibi bir tertib vaz'etmiş. Sabırsız adam teenni ile hareket etmediği için, basamakları ya atlar düşer veya noksan bırakır; maksud damına çıkamaz. Onun için hırs mahrumiyete sebebdir. Sabır ise müşkilâtın anahtarıdır ki, "Hırslı olan kimsenin ümidi boşa çıkar ve hüsrâna uğrar." * "Sabır, ferahlık ve genişliğin anahtarıdır." durub-u emsal hükmüne geçmiştir. Demek Cenab-ı Hakk'ın inayet ve tevfiki, sabırlı adamlarla beraberdir." (M., Yirmi Üçüncü Mektub Dördüncü Suâl, s.280) (bk. Al-i İmran Sûresi 146.âyet açıklaması, s.8; M., Yirmi Dokuzuncu Mektub Altıncı Kısım Altıncı Desise-i Şeytaniye, s.427; Mnz., sonu- Sual:Zindan-ı atalete düştüğümüzün sebebi nedir?)

³ "İşte bu âyet-i kerime: "...Peygamberler, sıddıklar, şehidler ve Salih kimseler; ne güzel arkadaştır onlar!" (Nisa Suresi, 4:69) tabiriyle, sırat-ı müstakîm ehli ve hakikî niam-ı İlahiyeye mazhar, nev'-i beşerdeki taife-i Enbiya ve kafile-i Sıddıkîn ve cemaat-ı şüheda ve esnaf-ı sâlihîn ve enva'-ı tâbiînin bulunduklarını ifade etmekle beraber, âlem-i İslâmiyette o beş kısmın en mükemmelini dahi ayrıca sarahaten gösterdikten sonra o beş kısmın imamları ve baştaki rüesalarını sıfât-ı meşhureleriyle zikretmekle onlara delalet edip ifade ettiği gibi, ihbar-ı gayb nev'inden bir lem'a-i i'caz ile o taifelerin istikbaldeki reislerinin vaziyetlerini bir vecihle tayin ediyor." (L., Yedinci Lem'a Bir Tetimme İkinci Nükte, s.34) (bk. Ş., On Beşinci Şua-Elhüccetüzzehra- Fatiha-i Şerife'nin Bir Muhtasar Hülasası Yedinci Kelime, s.616; İİ., Sûre-i Fatiha, s.26)