Açıklamalar

¹ "Size zemini güzel serilmiş bir beşik; dağları hanenize ve hayatınıza defineli direk, hazineli kazık; sizi birbirini sever, ünsiyet eder çift, geceyi hâb-ı rahatınıza örtü, gündüzü meydan-ı maişet; Güneşi ışık verici, ısındırıcı bir lâmba; bulutları âb-ı hayat çeşmesi gibi ondan suyu akıttım. Basit bir sudan bütün erzakınızı taşıyan bütün çiçekli, meyveli muhtelif eşyayı kolay ve az bir zamanda îcad ederiz. Öyle ise, yevm-i fasl olan kıyamet sizi bekliyor. O günü getirmek bize ağır gelmez." (S., Yirmi Beşinci Söz Birinci Şua İkinci Suret Üçüncü Nokta, s.375)

² "Evet, küfür, mevcudatın kıymetini iskat ve mânâsızlıkla itham ettiğinden, bütün kâinata karşı bir tahkir ve mevcudat aynalarında cilve-i Esmâyı inkâr olduğundan; bütün esmâ-i İlâhiyeye karşı bir tezyif ve mevcudatın vahdâniyete olan şehadetlerini reddettiğinden, bütün mahlûkata karşı bir tekzip olduğundan, istidad-ı insanîyi öyle ifsad eder ki, salâh ve hayrı kabule liyakati kalmaz. Hem bir zulm-ü azîmdir ki, umum mahlûkatın ve bütün esmâ-i İlâhiyenin hukukuna bir tecavüzdür. İşte şu hukukun muhafazası ve nefs-i kâfir hayra kabiliyetsizliği, küfrün adem-i affını iktiza eder. "Muhakkak ki şirk pek büyük bir zulümdür." (Lokman Suresi, 31:131) şu manayı ifade eder." (S., Onuncu Söz Dokuzuncu Hakikat Haşiye, s.82) (Ayrıca bk. S., Otuzuncu Söz Birinci Maksad, s.538; Ş., İkinci Şua Birinci Makamın Birinci Meyvesi, s.11; MN., Zerre, s.185)

³ "Evet, dünyada en yüksek hakikat, peder ve validelerin evlâtlarına karşı şefkatleridir. Ve en âli hukuk dahi, onların o şefkatlerine mukabil hürmet haklarıdır. Çünkü onlar, hayatlarını, kemâl-i lezzetle evlâtlarının hayatı için feda edip sarf ediyorlar. Öyleyse, insaniyeti sukut etmemiş ve canavara inkılâp etmemiş herbir veled; o muhterem, sadık, fedakâr dostlara hâlisâne hürmet ve samimâne hizmet ve rızalarını tahsil ve kalblerini hoşnut etmektir. Amca ve hala, peder hükmündedir; teyze ve dayı, ana hükmündedir." (M., Yirmi Birinci Mektub, s.259)

⁴ "Sa'd bin Ebî Vakkas (ra) İslâm'ı ilk kabûl edenlerden olup, annesine pek fazla iyilik ve hürmet ederdi. Oğlunun kendisine düşkünlüğünü bilen annesi, bir gün şöyle dedi: "Bu yeni ortaya çıkan din de nedir? Allah'a yemîn ederim ki, ne yemek yiyeceğim, ne de bir şey içeceğim! Tâ ki eski dînine dönersin; yâhut da böylece ölürüm! Sana da anne kâtili derler!" Bundan sonra yedi gün yemedi, içmedi. Sonunda oğlu Sa'd yanına varıp dedi ki: "Ey anneciğim! Yüz tâne canın olsa ve bunlar teker teker çıksalar, bulunduğum hak dîni yine de terk etmem! Bundan sonra ister ye, ister yeme!" Bu hâdiseyi müteâkıben nâzil olan bu âyet-i kerîme açıkça ifade ediyor ki, İslâmın yasakladığı yerlerde anne ve baba dahi olsalar, başkasına itâat haramdır."(KMM., Lokman Sûresi 15.âyet açıklaması, s.396)