DELÂİL-İ HAYRÂT

Şâzeliyye Tarikatının Cezûliyye kolunun kurucusu olan Şeyh Muhammed bin Süleyman el-Cezûlî tarafından derlenen salâvat mecmuasıdır. Türkler arasında daha çok Delâil-i Şerîf, Delâil-i Hayrât ve Delâil diye bilinir. Tam adı ise Delâilü’l-Hayrât ve Şevâriku’l-Envâr fî Zikri’s-Salât ale’n-Nebiyyi’l-Muhtâr’dır. Mecmua, Cezûlî’nin müridleri arasında bir tarikat evradı olarak okunmuş ve çok sayıda çoğaltılmıştır. Eserin kopyaları arasında bazı farklar görüldüğü için Cezûlî’nin müridi ve halifesi olan Ebû Abdullah es-Sehlî farklılık gösteren kopyaları Cezûlî’ye göstermiştir. Cezûlî de bu farklılıkların bazılarını Delâ’il metnine ilâve etmiştir. Delâ’il’in bu tarz nüshalarına Nüsha-i Dâhiliye-i Sehliyye, satırların dışına kaydettiği fark ve fazlalıkları içeren kopyalara da Nüsha-i Hâriciyye-i Sehliyye denilmiştir. Sehlî tertibi olmayan nüshaları da mutemed olanların satır içine yazılanına Mu’temede-i Dâhiliyye, satır dışına yazılanına Mu’temede-i Hâriciyye denir. Mutemet olmayanlar ise daima satır dışına yazılırlar. Bu farklar ise Sin, Gayn ve Mim harfleriyle gösterilir.

Sadece Şâzeliyye ve Cezûliyye tarikatlarının mensupları değil, diğer tarikatlar, hattâ bir tarikata bağlı olmayan Müslümanlar da Delâil’i, faziletine inanarak düzenli biçimde okumuşlardır.

Delâil’in önsözünde, salâvatı belli zamanlarda düzenli bir şekilde okuyanların çok sevap kazanacakları, Hz. Peygamberin (a.s.m.) şefaatına nâil olacakları, günahlarının affedileceği, kötü huyları terk edip, iyi huylar edinecekleri, maddî ihtiyaçlarının karşılanacağı ve dünya işlerinin düzeleceği belirtilmiştir.

Mecmuanın bir çok şerhi yapılmıştır. Türkçe şerhlerden en meşhuru Kara Dâvudzâde Mehmed Efendinindir.