Block title
Block content

ERMENİLER (ERMENİ, ERMENİ FEDAİLERİ, ERMENİ KOMİTESİ)

 
Ermenistan’da ve eski Sovyetler Birliğini oluşturan cumhuriyetlerde 4,5 milyon Ermeni’nin yaşadığı kayıtlarda yer alır.

Ermeniler 19. yüzyıla kadar “Millet-i Sadıka (sadık millet)” ünvanıyla Osmanlı topraklarında yaşadılar. 19. yüzyıl başlarında Rusya’nın Kafkaslara doğru genişlemesi ve Avrupa’da aydınlanma düşüncesinin yayılması, Ermeni kültürünün yeniden canlanmasına ve yabancıların Osmanlı yönetimi altındaki Ermenilerin durumuyla ilgilenmelerine yol açtı. 1880’lerin sonlarında, Rusya’nın da desteğiyle özellikle doğu illerindeki Ermeniler arasında, milliyetçilik akımı güçlendi ve bir “Ermeni Sorunu” hâlini aldı. Hareketin büyümesi ile birlikte farklı politik gruplar örgütlendi. Hınçak ve Taşnak partileri kuruldu. Dönemin padişahı II. Abdülhamid, bölgedeki aşiretlerin yardımıyla ayaklanmaları bastırdı.

I. Dünya Savaşı sırasında Kafkasya’daki Ermeniler, Osmanlılara karşı Rus ordusuna yardım etmek üzere gönüllü taburlar kurdular. 1915’in başlarında Osmanlı hatlarının gerisindeki Ermenilerden de asker toplayarak yöredeki Müslüman nüfusa karşı çoluk çocuk, genç ihtiyar ayırt etmeden kanlı eylemlere giriştiler. Osmanlı hükûmeti cephe gerisindeki bu tehlikeyi önlemek için Ermeni nüfusun Rus cephesinden Suriye ve Filistin’e gönderilmesini emretti. Ermenilerin soykırım iddialarına yol açan bu zorunlu göç sırasında ölen Ermenilerin sayısı, bugün de süren bir tartışma konusudur.

Sovyetler Birliğinin bir parçası olan Ermenistan, 1991’de Birliğin dağılması üzerine bağımsızlığını ilân etti.

Üstad Bediüzzaman, l. Dünya Savaşında Bitlis’i işgâl eden Ermenilere karşı üç yüz gönüllü askerle savaştı; Muş’tan otuz topu arkadaşlarıyla birlikte Bitlis’e getirip bölge halkını Ermenilerden korudu.

Osmanlı idaresindeki Ermenilerin de katıldığı milliyetçilik akımlarının Avrupalı dinsiz komitelerin desteğiyle oluştuğunu belirten Bediüzzaman, bu akımın İslâm topraklarına dinsizlik, ihtilâl ve fesat tohumları ektiğini söylemiştir.
Yazar: Sorularla Risale | Okunma Sayısı: 2101 | Word indir | Pdf indir
Paylaş
Yükleniyor...