Block title
Block content

HAZAR DENİZİ (Bahr-i Hazar)

 
Hazar Denizi dünyanın en büyük kapalı denizidir. Kafkas Dağlarının doğusunda, Orta Asya’nın batısında yer alır. Hazar Denizinin kuzeyden güneye uzunluğu yaklaşık 1 200 km, genişliği ise 320 kilometredir. Yüz ölçümü yaklaşık 371.000 km2’dir. Üç büyük ırmak olan Volga, Ural ve Terek nehirleri Hazar’a dökülür.

Hazar ismi İslâmiyetten sonra Müslüman yazarlar tarafından kullanılmış ve Bahrü’l Hazar (Hazar Denizi) denilmiştir. 8. yüzyıldan 13. yüzyıla kadar Hazar Denizi Müslüman devletlerin kuzey sınırının bir bölümünü oluşturuyordu. Bu dönemde Hazar Denizindeki limanlardan gerçekleştirilen ticarî faaliyetlerde büyük bir canlılık yaşandı. Moğol istilâsından sonraki yıllarda Marco Polo, Cenevizlilerin ipek ve diğer malların ticaretini yaptığını yazdı. 9. yüzyıla kadar Rusya’nın Hazar denizindeki ticarî hayatı çok küçüktü. 1557’de Ruslar, Hazar’ın önemli liman kenti olan Astarhan’ı ele geçirdikten sonra İngilizlere ticarî ayrıcalıklar verdi. Rusların Hazar Denizine asıl girişleri Büyük (Deli) Petro zamanında olmuştur. 1722’de Astarhan’da yeni bir tersane açıldı ve ticarî gemi inşa edilmeye başlandı. Daha sonraki yıllarda İngilizlerin bu denizde filo kurmaya kalkmaları Moskova’da huzursuzluğa sebep oldu ve 1746’da Ruslar İngilizlerin Hazar’daki ticarî faaliyetlerini yasakladılar.

Hazar bölgesi, dünyanın önemli petrol ve doğalgaz rezervlerine sahip bölgelerinden biridir. Tahminlere göre bölgenin petrol potansiyeli 90 milyar varildir ki, bu miktar İran’ın petrol rezervlerine eşittir. Doğalgazı ise 7.9 trilyon m3’lük potansiyeli ile Ortadoğu ve Rusya’dan sonra dünyanın üçüncü büyük rezervi durumundadır. Bu özellikleri bakımından başta ABD olmak üzere Batılı ülkelerin dikkatini çekmektedir.
Yazar: Sorularla Risale | Okunma Sayısı: 1671 | Word indir | Pdf indir
Paylaş
Yükleniyor...