Block title
Block content

İSMET İNÖNÜ

 
1884 yılında İzmir’de doğdu. İlk ve orta öğrenimini Sivas’ta tamamladıktan sonra Mühendishane İdâdîsini (Askerî Lise) bitirdi.

1903 yılında Kara Harp Okulu’ndan, 1906 yılında Harp Akademisi’nden mezun olarak, ordunun çeşitli kademelerinde görev yaptı.

1910-1913 yılları arasında Yemen İsyanının bastırılması harekâtına katıldı. Birinci Dünya Savaşı sırasında Kafkas Cephesinde Kolordu Komutanı olarak Mustafa Kemal’in emrinde çalıştı. Suriye Cephesinde savaştı. Millî Mücadele sırasında önemli görevlerde bulundu. Edirne milletvekilliği ve bakanlık yaptı. Albay İsmet Bey, mebusluk ve bakanlık uhdesinde kalarak Garp Cephesi Komutanlığına getirildi. 25 Ekim 1920’den sonra Batı Cephesi Komutanı olarak Çerkez Ethem olayını bastırdı. Birinci ve İkinci İnönü Savaşlarını yönetti. Tuğgeneral rütbesine yükseldi.

Sakarya Meydan Savaşı ve Büyük Taarruz’dan sonra kazanılan zafer üzerine Mudanya Mütarekesinde Büyük Millet Meclisi’ni temsil etti. Lozan Barış Konferansına Dışişleri Bakanı ve Türk Heyeti başkanı olarak katıldı. 24 Temmuz 1923’te Lozan Antlaşmasını imzaladı.

Cumhuriyetin ilânından sonra 1923-1924 yıllarında ilk hükûmette Başbakan olarak görev aldı. 1924-1937 yılları arasında bu görevini sürdürdü.

Mustafa Kemal’in ölümünden sonra, 1938 yılında, TBMM tarafından Türkiye’nin ikinci Cumhurbaşkanı oldu.

1950 yılında, yapılan seçimleri kaybettikten sonra, 1960 yılına kadar Ana Muhalefet Partisi Başkanı olarak siyasî yaşamını sürdürdü. 27 Mayıs ihtilâlinin ardından Kurucu Meclis üyeliğine getirildi ve 10 Kasım 1961 tarihinde Başbakanlığa atandı.

1965 yılında bu görevden ayrıldıktan sonra milletvekili olarak siyasî hayatına devam etti. 1972’de CHP Genel Başkanlığı ve milletvekilliğinden istifa ederek; ölünceye kadar (25 Aralık 1973) Anayasa gereğince Cumhuriyet Senatosu tabiî üyeliği görevinde bulundu.
Yazar: Sorularla Risale | Okunma Sayısı: 2450 | Word indir | Pdf indir
Paylaş
Yükleniyor...