Lahikalar neden külliyata dahil edilmiş? Mektuplaşmaların bize faydası nedir? Lahikalar tefsir grubuna girer mi? Lahikaları okumak, Risaleleri anlamamızda etkili olabilir mi?

Değerli Kardeşimiz;

Lahikalar, Üstad'ın talebeleri ile mektuplaşmasından hâsıl olan kitaplardır. Bu mektuplar daha çok, hizmet tarzı ve metotları hakkında Üstad ile talebeleri arasında bir muhâvere ve mükâlemedir. Kaynak Üstad, pınarlar ise talebeleridir. Lahikalarda kaynak ile pınar arasındaki ark ve kanallardır. Talebeler şükranlarını ve suallerini mektup ile Üstada gönderiyorlar, Üstad'ın da bu mektuplara cevap vermesi ile ortaya çok değerli bir mükâleme çıkıyor.

Üstelik bu lahikalar, gelecek nesiller içinde çok mühim düsturları ihtiva etmektedir. Hizmet metotlarını, iman hizmetinde sebat ve sadakatin ne kadar değerli olduğunu, risalelerin telifi zamanında yaşanan zorlukların ve sıkıntıların boyutunu hep lahikalardan öğreniyoruz.

Risalelerdeki iman ve İslam esasları, insanları maksud mahal olan rıza-i İlahiye götürmeye çalışan bir tren gibi kabul edilirse, lahikalar da bu trenin üzerinde yol aldığı raylara benzer. Çünkü ahir zamanın dehşetli hâdiselerine karşı kendimizi koruyabileceğimiz hizmet metotları, Üstadımızın talebelerine yazdığı mektupların satırları arasında karşımıza çıkmaktadır. Meselâ; fiili siyasetten uzak kalma, talebelerin birbirlerinin kusurlarına karşı duruşu, hapis musibetine düşünce gösterilecek sabır, memurların verdiği sıkıntılara karşı devletimize karşı sergilenecek tavır, yeis verecek hâdiseler içerisinde ümitvar olmak, maddî menfaate ve zafiyete karşı alınacak tedbirler gibi çok hayati meseleler lahikalarda işlenmiştir.

Malum, Üstad zamanında telefon ve iletişim vasıtaları yaygın olarak kullanılmıyordu. O zamanın en çok istimal edilen haberleşme vasıtası mektuplaşma idi. Bu yüzden Üstat, talebelerini mektuplaşma ile aydınlatıyor ve terbiye ediyordu. Ya da talebeleri bir meramını ve sorusunu mektup vasıtası ile Üstad'a iletiyordu. Üstat da buna mektup ile cevap verdiği için, bu mektupların toplamı bir mecmua şeklini almıştır.

İçinde çok kıymetli hizmet metotları ve ilmi tespitler olduğu için, bunların zayi olmaması için, lahika tarzında tabedilmiştir. Yine Üstad'ın mahkeme müdafaaları da bu lahikalara dâhil edilmiştir ki, ileriki nesillere o dönemde yapılan keyfi zulümlerin vesikası olsun.

Üstad'ın iman hizmeti, ülke sınırlarını aştığı için, uzak yerlerdeki talebeleri ile mektuplarla haberleşmiştir. Bu mektuplar da her biri kıymettar birer hatıra nevinden, gelecekteki ehl-i hizmetin hizmet düsturlarını alacakları manevî kılavuzlar olarak, külliyata dâhil edilmiştir. Barla Lahikasını neşreden ağabeylerimizin önsöz mahiyetinde kitabın başına dercettikleri mektupta lahikaların gayesine şu şekilde değinilmiştir:

"Bu lâhikaların bir kısmı ihtiyaca binaen yazılmış ve yazdırılmış ihtarlar olması ve aynı ihtiyacın her zaman tekerrürü melhuz bulunduğundan daima müracaat olunacak hikmetleri ve düsturları muhtevîdir. Nitekim yüzer vakıalar, hâdiseler ve meselelerde bu ihtiyaç, kendini göstermiştir.

İşte, lâhika mektupları bu gibi hususlara da işaret ediyor. Değişen dünya hâdiseleri, geniş ve küllî meseleler ve şartlar altında isabetli hizmet-i Kur’âniyenin esaslarını ders veriyor." (Barla Lâhikası, Takdim)

Lahikaların neden Risale-i Nur Külliyatına dâhil edildiği Barla Lahikasının başında şu şekilde izah edilmektedir:

"Risâleler Barla’da telif edilmeye başlanıp Isparta ve civarındaki kıymettar talebeleri bu risâleleri okumak ve yazmak sûretiyle istifade ve istifâza ettiklerinde, hissiyâtlarını, iştiyak ve ihtiramlarını, bir şükran borcu olarak muhterem müellifi Hazreti Üstada mektuplarla takdim etmişler, bazı müşkülâtlarının ve suâllerinin halledilmesini rica etmişler; böylece hem Hazreti Üstadın hem talebelerin mektupları ile Barla, Kastamonu ve Emirdağ lâhika mektupları vücuda gelmiştir." (Barla Lâhikası, Takdim)

Bunun yanında sorulan suallere verilen cevaplar içinde zaman zaman fıkıh, hadis, tefsir, ilm-i kelam gibi konulara değinilmek sureti ile lahikaların basit bir mektuplaşma olmadığını da anlamaktayız. Bu açıdan bakıldığında lahikalar çok mühimdir.

Netice olarak, bir Nur talebesi için lahikalar, iman hizmetinin el kitabı gibidir. Nur talebesi lahikalarda geçen hizmet düsturlarına göre hareket eder ve tavrını ona göre şekillendirir denilebilir. Her bir mektup Nur talebesi için bir rehber ve Üstad Hazretleri ile bir görüşme şeklidir.

Selam ve dua ile...
Sorularla Risale Editörü