lafzında "Alîm" (her şeyi bilen) ismi lafzen geçmez. Ama metnin akışı ve üslubu, bu ifadeyi doğrudan "ilim" sıfatına bağlar.
"Tedbîr" (idare) kavramının doğası:
Arapça'da "tedbîr", bir işi sonunu düşünerek, dengeyi gözeterek, uygun araçları ve zamanı seçerek yapmak demektir. Bir işi tedbirle yapan kişi, o işin geçmişini, şu anki durumunu ve gelecekteki sonuçlarını bilmek zorundadır. Tedbir, bilgisiz olmaz. Bu yüzden "müdebbir" (idare eden) sıfatı, zorunlu olarak "âlim" (bilen) sıfatını içinde taşır.
· "Yüz bin envaiın suretleri... gayet muntazam açılıyor"
· "Tohumlarına kanatçıklar verip uçurmak"
· "Kemik gibi köklerden, çekirdeklerden, su katrelerinden yetiştiriliyor"
Bu eylemlerin her biri, bir plân, program ve bilgi gerektirir. Bir tohumun içine o bitkinin şifresini koymak, ona ne zaman filizleneceğini, hangi böcekten korunacağını, hangi yöne uzanacağını programlamak ilimsiz olmaz. İşte bu yüzden yazar, "müdebbirane idare" dediğinde, o idarenin bir ilim, hikmet ve irade ile olduğunu kasteder.
يُدَبِّرُ الْاَمْرَؕ
Ayette de Allahın işleri yöneten, tedbir eden ilim, irade, kudretiyle icra eden olduğu anlaşılıyor.
Yorumlar
müdebbirane idare
lafzında "Alîm" (her şeyi bilen) ismi lafzen geçmez. Ama metnin akışı ve üslubu, bu ifadeyi doğrudan "ilim" sıfatına bağlar.
"Tedbîr" (idare) kavramının doğası:
Arapça'da "tedbîr", bir işi sonunu düşünerek, dengeyi gözeterek, uygun araçları ve zamanı seçerek yapmak demektir. Bir işi tedbirle yapan kişi, o işin geçmişini, şu anki durumunu ve gelecekteki sonuçlarını bilmek zorundadır. Tedbir, bilgisiz olmaz. Bu yüzden "müdebbir" (idare eden) sıfatı, zorunlu olarak "âlim" (bilen) sıfatını içinde taşır.
· "Yüz bin envaiın suretleri... gayet muntazam açılıyor"
· "Tohumlarına kanatçıklar verip uçurmak"
· "Kemik gibi köklerden, çekirdeklerden, su katrelerinden yetiştiriliyor"
Bu eylemlerin her biri, bir plân, program ve bilgi gerektirir. Bir tohumun içine o bitkinin şifresini koymak, ona ne zaman filizleneceğini, hangi böcekten korunacağını, hangi yöne uzanacağını programlamak ilimsiz olmaz. İşte bu yüzden yazar, "müdebbirane idare" dediğinde, o idarenin bir ilim, hikmet ve irade ile olduğunu kasteder.
يُدَبِّرُ الْاَمْرَؕ
Ayette de Allahın işleri yöneten, tedbir eden ilim, irade, kudretiyle icra eden olduğu anlaşılıyor.