Block title
Block content
Sual: Geçen vak’aları zaman-ı hale ihzar için kullanılan muzâri sigasıyla يَجْعَلُونَ’nin zikri neye işarettir?

Elcevap: Hayretleri arttıran şu makamın, sâmie verdiği dehşetten dolayı yolcuların hadisesini -velev hayalî olsun- görmek arzusunda bulunan sâmiin arzusunu tatmin için siga-yı muzâri ile geçen o vak’a, zaman-ı hale getirilerek sâmiin hayaline tasvir edilmiştir. Ve keza, muzâri sigası, ikide bir kesilip tazelenmekle beraber istimrarı ve devamı iktiza eder. Ve bunun istimrarından bulutun gürültüsünün de devamına ima vardır.

1 ﴾اَصَابِعَهُمْ﴿ Kulaklara sokulabilen ancak parmak uçları iken, burada parmak mânâsında olan 2 اَصَابِعَ’in kullanılması, onların hayret ve dehşetlerinden dolayı son derece şaşkınlıklarına işarettir.

3 ﴾فِۤى اٰذَانِهِمْ﴿ Bu kelâm ra’dın sadâsından onların uğradıkları öyle bir şiddet-i havfe işarettir ki, eğer ra’d onların kulaklarının penceresinden içeri girecek olursa derhal ruhları ağızlarının kapısından dışarı kaçacaktır. Ve keza, bu kayıtta çok güzel ve lâtif bir imâ vardır ki: Vakta ki onlar kendilerine edilen nasihatleri ve nidâ-yı hakkı, kulaklarını açıp içerisine almadılar; semavat cihetinden kulaklarının cephesi ra’d ve berkin top ve mancınıklarına tutuldu. Onlar o zaman hayır için tıkadıkları kulaklarını şimdi de şer ve azap için tıkamaya mecbur oldular.

4 اَلْجَزَآءُ مِنْ جِنْسِ الْعَمَلِ Evet, sirkat elle yapıldığından, el kesilir. Fena sözler ağızla söylendiğinden, ağıza vurulur. Öyleler de nedamet için sağ elini ağzına ve hacalet için sol elini gözlerine korlar. 5 ﴾مِنَ الصَّوَاعِقِ﴿ Bu makamda ra’d ve berkin yolculara zarar vermekte müttehid olduklarına işareten, yalnız berkin sıfatı olan saikanın zikriyle iktifa edilerek ra’dın sıfatı terk edilmiştir. Fakat saika şiddetli bir savtla yakıcı bir ateşten ibaret olduğu cihetle, ra’dın gürültüsünü de tazammun etmiş bulunuyor. Bu itibarla ra’dın sıfatı da zikredilmiş demektir.

Dipnotlar - Arapça İbareler - Haşiyeler:

1 : Parmaklarını.
2 : Parmaklar.
3 : Kulaklarının içine.
4 : Ceza, yapılan işin cinsinden olur.
5 : Şiddetli yıldırımlardan dolayı.
« Önceki Sayfa  | | Sonraki Sayfa »
Önceki Risale: 16. âyetin tefsiri / Sonraki Risale: 21-22. âyetin tefsiri
Ekranı Genişlet
Lügat Listesi

Lügatler :

azap : acı, sıkıntı, ceza
berk : şimşek
cihet : taraf, yön
dehşet : korku, ürkme
fena : kötü, çirkin
hacâlet : utanma, utangaçlık
iktifa etmek : yetinmek
iktiza etmek : gerektirmek
ima : işaret
istimrar : devam etme, süreklilik
kelâm : ifade, söz
keza : bunun gibi
lâtif : ince, hoş, güzel
mancınık : eskiden kale kuşatmalarında kalelere ağır taşlar fırlatmak için kullanılan savaş âleti
muzârî sigası/siga-i muzârî : gr. Arapçada şimdiki, geniş ve gelecek zamanı birden ifade eden fiil kipi
müttehid : birleşmiş
nedamet : pişmanlık
nidâ-yı hak : hakkın nidası, hakkın seslenişi
ra’d : gök gürültüsü
sadâ : ses
saika : yıldırım
sâmi : işiten, dinleyici
savt : ses
semavat : gökler
sıfat : özellik, vasıf
sirkat : hırsızlık
şer : kötü
şiddet-i havf : şiddetli korku
tasvir etme : anlatma, ifade etme
vak’a : hadise, olay
vakta ki : ne vakit ki
velev : hattâ, olsa da, olsa bile
zaman-ı hal : şimdiki zaman
Yükleniyor...