Block title
Block content
Evet, şu kâinatı idare eden Zât, herşeyi nizam ve mizan içinde muhafaza ediyor. Nizam ve mizan ise, ilim ile hikmet ve irade ile kudretin tezahürüdür. Çünkü, görüyoruz, her masnu, vücudunda gayet muntazam ve mevzun yaratılıyor. Hem hayatı müddetince değiştirdiği suretler dahi, birer intizamlı olduğu halde, heyet-i mecmuası da bir intizam tahtındadır. Zira, görüyoruz ki, vazifesinin bitmesiyle ömrüne nihayet verilen ve şu âlem-i şehadetten göçüp giden herşeyin, Hafîz-i Zülcelâl, birçok suretlerini, elvâh-ı mahfuza hükmünde olan HAŞİYE hafızalarda ve bir türlü misalî âyinelerde hıfzedip, ekser tarihçe-i hayatını çekirdeğinde, neticesinde nakşedip yazıyor, zâhir ve bâtın âyinelerde ibkà ediyor. Meselâ beşerin hafızası, ağacın meyvesi, meyvenin çekirdeği, çiçeğin tohumu, kanun-u Hafîziyetin azamet-i ihatasını gösteriyor.

Görmüyor musun ki, koca baharın hep çiçekli, meyveli bütün mevcudatı ve bunların kendilerine göre bütün sahâif-i a’mâli ve teşkilâtının kanunları ve suretlerinin timsalleri, mahdut bir miktar tohumcuklar içlerinde yazarak muhafaza ediliyor. İkinci bir baharda, onlara göre bir muhasebe içinde, sahife-i amellerini neşredip, kemâl-i intizam ve hikmetle koca diğer bir bahar âlemini meydana getirmekle, Hafîziyetin ne derece kuvvetli ihata ile cereyan ettiğini gösteriyor. Acaba geçici, âdi, bekàsız, ehemmiyetsiz şeylerde böyle muhafaza edilirse; âlem-i gaybda, âlem-i âhirette, âlem-i ervahta, rububiyet-i âmmede mühim semere veren beşerin amelleri, hıfz içinde gözetilmek suretiyle, ehemmiyetle zaptedilmemesi kabil midir? Hayır ve asla!

Dipnotlar - Arapça İbareler - Haşiyeler:

HAŞİYE : Yedinci Suretin haşiyesine bak.
« Önceki Sayfa  | | Sonraki Sayfa »
Önceki Risale: Dokuzuncu Söz / Sonraki Risale: On Birinci Söz
Ekranı Genişlet
Lügat Listesi

Lügatler :

âdi : basit, önemsiz
âlem-i âhiret : âhiret âlemi, öteki dünya
âlem-i ervah : ruhlar âlemi
âlem-i şehadet : görünen âlem, dünya
amel : iş, davranış
azamet-i ihata : kuşatıcılığının büyüklüğü
bâtın : görünmeyen
bekàsız : gelip geçici, yok olucu
beşer : insan
cereyan etme : meydana gelme
hafıza : bellek
Hafîziyet : Allah’ın herşeyi koruyup saklaması
haşiye : dipnot, açıklayıcı not
heyet-i mecmua : genel yapı, bütün
hıfz : saklama, koruma
ibkà etmek : sürekli ve kalıcı hale getirmek
ihata : kapsama, kuşatma
intizam : düzen
irade : istek, tercih, dileme
kâinat : evren, yaratılmış herşey
kudret : güç, iktidar
mahdut : sınırlı
masnu : sanat eseri varlık
mevcudat : varlıklar
mevzun : ölçülü
misalî : görüntüden ibaret
mizan : ölçü
muhafaza : koruma
muhasebe : hesaba çekme, sorgulama
muntazam : düzenli, tertipli
nakşetmek : işlemek
neşretmek : yazmak, yayımlamak
nihayet : son
nizam : düzen
suret : şekil, biçim; görüntü
şayeste : layık
tahtında : altında
tarihçe-i hayat : hayat hikâyesi
teşkilât : yapı, kuruluş
tezahür : meydana çıkma, görünme
Yükleniyor...