Block title
Block content
İkincisi: Ateşin bir derecesi var ki, burûdetiyle ihrak eder, yani ihrak gibi bir tesir yapar. Cenâb-ı Hak, سَلاَ ماً lâfzıyla,HAŞİYE burûdete diyor ki: “Sen de hararet gibi burûdetinle ihrak etme.” Demek o mertebedeki ateş, soğukluğuyla yandırır gibi tesir gösteriyor. Hem ateştir, hem berddir. Evet, hikmet-i tabiiyede nâr-ı beyzâ halinde ateşin bir derecesi var ki, harareti etrafına neşretmiyor; ve etrafındaki harareti kendine celb ettiği için, şu tarz burûdetle, etrafındaki su gibi mâyi şeyleri incimad ettirip, mânen burûdetiyle ihrak eder. İşte Zemherir, burûdetiyle ihrak eden bir sınıf ateştir. Öyle ise, ateşin bütün derecâtına ve umum envâına cami’ olan Cehennem içinde, elbette Zemheririn bulunması zarurîdir.

Üçüncüsü: Cehennem ateşinin tesirini men edecek ve eman verecek iman gibi bir madde-i mâneviye, İslâmiyet gibi bir zırh olduğu misillü, dünyevî ateşinin dahi tesirini men edecek bir madde-i maddiye vardır. Çünkü, Cenâb-ı Hak, ism-i Hakîm iktizasıyla, bu dünya dârü’l-hikmet olmak hasebiyle, esbab perdesi altında icraat yapıyor. Öyle ise, Hazret-i İbrahim’in cismi gibi, gömleğini de ateş yakmadı ve ateşe karşı mukavemet haletini vermiştir. İbrahim’i yakmadığı gibi, gömleğini de yakmıyor.

İşte bu işaretin remziyle, mânen şu âyet diyor ki: “Ey millet-i İbrahim! İbrahimvâri olunuz, tâ maddî ve mânevî gömlekleriniz, en büyük düşmanınız olan ateşe hem burada, hem orada bir zırh olsun. Ruhunuza imanı giydirip Cehennem ateşine karşı zırhınız olduğu gibi, Cenâb-ı Hakkın zeminde sizin için sakladığı ve ihzar ettiği bazı maddeler var; onlar sizi ateşin şerrinden muhafaza eder. Arayınız, çıkarınız, giyiniz.”

İşte, beşerin mühim terakkiyâtından ve keşfiyâtındandır ki, bir maddeyi bulmuş, ateş yakmayacak ve ateşe dayanır bir gömlek giymiş. Şu âyet ise, ona mukabil, bak, ne kadar ulvî, lâtif ve güzel ve ebede kadar yırtılmayacak, Hanîfen Müslimen 1 destgâhında dokunacak bir hulleyi gösteriyor.

Dipnotlar - Arapça İbareler - Haşiyeler:

HAŞİYE : Bir tefsir diyor:سَلاَمًا demeseydi, burûdetiyle ihrak edecekti.
1 : bk. Âl-i İmran Sûresi, 3:67, 95; Nisâ Sûresi, 4:125; En’âm Sûresi, 6:161; Nahl Sûresi, 16:120.
« Önceki Sayfa  | | Sonraki Sayfa »
Ekranı Genişlet
Lügat Listesi

Lügatler :

berd : soğuk
beşer : insan
burûdet : soğukluk
cami’ olan : içine alan, kapsayan
celb etmek : çekmek
dârü’l-hikmet : hikmet yeri; işlerin bir sebep ve zamana bağlı olarak yapıldığı yer olan dünya
derecât : dereceler
ebed : sonsuzluk
eman : eminlik, korkusuzluk
envâ : çeşitler, türler
esbab : sebepler
Hakîm : herşeyi hikmetle, belirli gayelere yönelik olarak, mânâlı, faydalı ve tam yerli yerinde yaratan Allah
halet : hal, vaziyet
Hanîfen Müslimen : Allah’ı bir olarak tanıyan dosdoğru bir Müslüman (Kur’ân-ı Kerimde Hz. İbrahim için söylenen bir ibare)
hararet : sıcaklık
haşiye : dipnot; açıklayıcı not
hikmet-i tabiiye : tabiat bilgisi
hulle : elbise
İbrahimvâri : Hz. İbrahim gibi
ihrak etmek : yakmak
ihzar etmek : hazırlamak
iktiza : gerektirme
incimad ettirmek : dondurmak
keşfiyât : keşifler
lâfz : söz
lâtif : güzel, hoş
madde-i maddiye : maddî madde
madde-i mâneviye : mânevî madde
mânen : mânevî olarak
mâyi : sıvı
men etmek : yasaklamak
millet-i İbrahim : İbrahim milleti, tevhid inancını benimseyenler
misillü : gibi
mukabil : karşılık
mukavemet : karşı gelme, direnç
nâr-ı beyzâ : akkor, beyaz ateş
neşretmek : yaymak
remz : işaret
selâmen : “selâmetli ol”
şer : kötülük
tefsir : Kur’ân-ı Kerimi mânâ bakımından izah eden, yorumlayan kitap
terakkiyât : terakkiler, ilerlemeler
ulvî : yüce
umum : bütün
zarurî : zorunlu, gerekli
zemherir : şiddetli, yakıcı soğuk
zemin : yeryüzü
Yükleniyor...