| Kelime | Anlam |
|---|
| İHTİYAR: | Yaşlanmış kimse. Yaşlı.
Ist: İstek, arzu. Razı olmak. Katlanmak. Seçmek. Tensib etmek. Seçilmek. (Bak: İrade) |
| İHTİYAR-I CÜZ'Î: | (İhtiyar-ı cüz'iye) İnsanın küçücük ihtiyarı, iradesi. Pek az, zayıf ihtiyar. (Bak: Cüz'-i ihtiyarî) |
| İHTİYAR-I KÜLFET: | Külfete katlanma. |
| İHTİYAR-I ZAHMET: | Zahmet ve meşakkate katlanma. |
| İHTİYAR ELDEN GİTMEK: | Mc: Kendini zaptedememek, hiddet ve gazaba gelmek, irâdeyi kaybetmek. |
| İHTİYARÎ: | Mecburi olmayan. İsteğe bağlı. Bir kimsenin isteğine bırakılmış olan. |
| İHTİYARİYAT: | Yapılması insanın kendi elinde olan şeyler. |
| İçerisinde 'İHTİYAR' geçenler |
|---|
| BÎ-İHTİYAR: | İhtiyarsız. Elinde olmadan. |
| CÜZ-İ İHTİYAR: | Dilediği gibi hareket edebilme. Yani: Herhangi bir şeyi yapmak veya yapmamak hususunda bir tarafı tercih etmek iktidar ve serbestliği. Bu serbestlik ile, Cenab-ı Hak insanları, iyiliği veya kötülüğü istemek cihetinde imtihan eder.(Halbuki; o cüz-i ihtiyarî denilen silâh-ı insanî hem âciz hem kısadır. Hem ayarı noksandır. İcad edemez. Kesbden başka hiçbir şey elinden gelmez. Îman o cüz-i ihtiyarîyi, Allah namına istimal ettirip herşeye karşı kâfi getirir. Bir askerin cüz'î kuvvetini devlet hesabına istimal ettiği vakit, binler kuvvetinden fazla işler görmesi gibi. S.) |
| EF'ÂL-İ İHTİYARİYYE: | Kişinin kendi isteğiyle yaptığı işler, Kişinin kendi ihtiyârî fiilleri. |
| İHTİYAR-I CÜZ'Î: | (İhtiyar-ı cüz'iye) İnsanın küçücük ihtiyarı, iradesi. Pek az, zayıf ihtiyar. (Bak: Cüz'-i ihtiyarî) |
| İHTİYAR-I KÜLFET: | Külfete katlanma. |
| İHTİYAR-I ZAHMET: | Zahmet ve meşakkate katlanma. |
| İHTİYAR ELDEN GİTMEK: | Mc: Kendini zaptedememek, hiddet ve gazaba gelmek, irâdeyi kaybetmek. |
| İHTİYARÎ: | Mecburi olmayan. İsteğe bağlı. Bir kimsenin isteğine bırakılmış olan. |
| İHTİYARİYAT: | Yapılması insanın kendi elinde olan şeyler. |
| REŞAHAT-İ İHTİYAR: | İstekle yapılma alâmetleri. İhtiyar sızıntısı, yâni bir irade ve tercih ile yapıldığını gösteren alâmetler. |
| SU-İ İHTİYAR: | Kötü arzu, fena istek. |
| Ekleri ayıklanarak bulunan sonuçlar |
|---|
| İHTİYAR-I CÜZ'Î : | (İhtiyar-ı cüz'iye) İnsanın küçücük ihtiyarı, iradesi. Pek az, zayıf ihtiyar. (Bak: Cüz'-i ihtiyarî) |
| İHTİYAC : | Çaresiz kalıp istemek. Muhabbetle meyletmek. Acz, fakr ve yoksulluk. Zaruret hali. |
| İHTİBA' : | (Habâ. dan) İyice saklayıp gizleme. |
| İHTA' : | Yanılma veya yanıltma. * Hatâya düşürme veya düşürülme. |
| İHA : | Sevketme, gönderme. |