| Kelime | Anlam |
|---|
| İLAF: | Ülfet etmek. Alıştırmak. Ülfet ettirmek.
Bir adedi bine çıkarmak. |
| İçerisinde 'İLAF' geçenler |
|---|
| ADEM-İ İHTİLÂF: | Birlik. Beraberlik. Uyuşma. Anlaşma. |
| ADEM-İ İTİLÂF: | Ülfetsizlik, anlaşmazlık. |
| ARZU-YU HİLÂF: | Muhalefet etme, karşı koyma arzusu. |
| DÂR-ÜL HİLÂFE: | Hilâfet Merkezi. Halifenin bulunduğu yer. (Osmanlılar devrinde İstanbul idi ve bir ismi de Dersaâdet idi) |
| HİLAF: | Ters, karşı, zıd. Karşı koymak. Muhalefet etmek. |
| HİLAF-I ÂDE: | Âdet ve kaidenin aksine. Kaide ve nizama aykırı. |
| HİLAF-I HAKİKAT: | Hakikata muhalif. Gerçeğe ve hakikata zıt. |
| HİLAFEN: | Zıd olarak. Hilaf olarak. |
| HİLAFET: | Bir kimseye halef olmak ve onun yerine geçmek. * Din ve dünya işlerinde umumi reislik. İmam-ül Mü'minîn olan zât, şer'î hükümlerin icrasında Peygamberimiz Hz. Muhammed'e (A.S.M.) halef olduğu için hilafet vazifesini alana Halife denmiştir. Buna İmamet-i Kübra da denir.Hilafet, 1517 (Hi: 923) tarihinde Abbasilerden Osmanlılara intikal etmekle, hilafet ve saltanat birleşmiş oldu. Hilafeti Sultan Selim Han'a terkeden Mısır'da son Abbasi Halifesi El-Mütevekkil idi.(İslâmiyetin himayesi ve i'lâsı, şer'î hükümlerin ve cezaların icra ve ikamesi, askerin techizi, öşür ve zekâtın toplanması ve emsâli muâmelât için ümmet üzerine imâm tâyini farzdır. Halife şer'î hükümlerle idare ve hareket etmekle mukayyettir. Bizzat kendi arzusuna göre hareket edemez ve şeriata muhalif bulunamaz. Bu itibarla da halife, hukuk nizamı ile kayıtlıdır ve seçimle başa geldiği için bir "İslâm Cumhuriyetinin Reisi" olmuştur. İslâm âlimleri, ilim, adâlet, kifâyet ve rey' ve ilmin sıhhati için a'za ve havassa âit selâmet olmak üzere dört şartın bulunmasını icmâen şart kılmışlardır. İslâm diyaneti ve siyasetinde Hâkim, ancak Cenab-ı Hak'tır. Hilafet makamı İlâhî ahkâmı tatbik ve halkı iyi idare ile muvazzaftır.) (Bak: Halife)(Eğer desen: Hilafet-i İslâmiye noktasında İmam-ı Ali'nin fevkalâde iktidarı, hârikulâde zekâsı ve yüksek liyakatiyle beraber seleflerine nisbeten muvaffakiyetsizliği nedendir?Elcevab : O mübârek zât, siyaset ve saltanattan ziyade, daha çok mühim başka vazifelere lâyık idi. Eğer tam muvaffakiyet-i siyasiye ve tamam saltanat olsaydı, "Şâh-ı Velâyet" ünvan-ı mânidarını bihakkın kazanamıyacaktı. Halbuki zâhirî ve siyasî hilafetin pek çok fevkinde manevî bir saltanat kazandı ve Üstad-ı Küll hükmüne geçti; hattâ kıyamete kadar saltanat-ı manevîsi bâki kaldı. M.) |
| HİLAFET-İ SENİYYE: | Büyük, yüce hilafet. Osmanlı Devleti hilafeti. |
| HİLAFETNAME: | Tarikata intisab ile usulü dairesinde belirli mevkilere çıkarak irşad mertebesine yükselenlerden isteklilerin irşad ve terbiyesine ruhsat ve izni mutazammın şeyhi tarafından verilen mühürlü vesika. |
| HİLAFETPENAH: | f. Hilafetin dayanak yeri. Halifeliği haiz bulunan, hilafeti koruyan kimse. Halife, padişah. |
| HİLAFGİR: | (C: Hilâfgirân) f. Zıt düşüncede olan, karşı fikirde bulunan, aleyhinde olan. |
| HİLAF-GİRÎ: | f. Muhalif taraftan olma, karşı tarafı tutma. Hilafgirlik. |
| HİLAFINA: | Zıddına, tersine, aksine. |
| HİLAFÎ: | Hilafa, ihtilafa sebeb olana dair. |
| HİLAF-ÜL-ÂDE: | Kaide ve usule karşı. |
| İGTİLAF: | Kılıf içine girme, gılaflanma. |
| İGTİLAF-I SEYF: | Kılıcın kınına girmesi. |
| İHTİLAF: | (Hulf. den) Anlaşmazlık, uyuşmazlık, karışıklık, ikilik. * Birisinin halifesi olmak.(Eğer denilse: Hadiste $ denilmiş. İhtilaf ise, tarafgirliği iktiza ediyor. Hem tarafgirlik marazı; mazlum avâmı, zâlim havassın şerrinden kurtarıyor. Çünki: Bir kasabanın ve bir köyün havassı ittifak etseler, mazlum avâmı ezerler. Tarafgirlik olsa, mazlum bir tarafa iltica eder, kendisini kurtarır. Hem, tesadüm-ü efkârdan ve tehâlüf-ü ukulden hakikat tamamiyle tezahür eder?Elcevab : Birinci suale deriz ki: Hadisteki ihtilaf ise, müsbet ihtilaftır. Yâni: Herbiri kendi mesleğinin tamir ve revacına sa'yeder. Başkasının tahrip ve ibtaline değil, belki tekmil ve ıslahına çalışır. Amma menfi ihtilaf ise ki; garazkârane, adavetkârane birbirinin tahribine çalışmaktır. Hadisin nazarında merduttur. Çünki birbiriyle boğuşanlar, müsbet hareket edemezler...İkinci suale deriz ki: Tarafgirlik eğer Hak namına olsa, haklılara melce' olabilir. Fakat şimdiki gibi garazkârâne, nefis hesabına olan tarafgirlik, haksızlara melce'dir ki; onlara nokta-i istinad teşkil eder. Çünki garazkârane tarafgirlik eden bir adama şeytan gelse, onun fikrine yardım edip taraftarlık gösterse, o adam o şeytana rahmet okuyacak. Eğer mukabil tarafa melek gibi bir adam gelse, ona hâşâ lânet okuyacak derecede bir haksızlık gösterecek.Üçüncü suale deriz ki : Hak namına, hakikat hesabına olan tesadüm-ü efkâr ise; meksatta ve esasta ittifak ile beraber, vesailde ihtilaf eder. Hakikatın her köşesini izhar edip, hakka ve hakikata hizmet eder. Fakat, tarafgirane ve garazkârane firavunlaşmış nefs-i emmare hesabına hodfuruşluk, şöhretperverane bir tarzdaki tesadüm-ü efkârdan bârika-i hakikat değil, belki fitne ateşleri çıkıyor. Çünki maksatta ittifak lâzım gelirken, öylelerin efkârının Küre-i Arz'da dahi nokta-i telâkisi bulunmaz. Hak namına olmadığı için, nihayetsiz müfritane gider. Kabil-i iltiyam olmayan inşikaklara sebebiyet verir. Hâl-i âlem buna şahittir... M.) |
| İHTİLAF-I DÂR: | Huk: Mirası bırakan ile vâristen her birinin başka başka ülkeler ahâlisinden olması. |
| İHTİLAF-I DİN: | Biri müslim, diğeri gayr-ı müslim olmak gibi ayrı dinde bulunmak. Din ayrılığı miras almağa mânidir. Binaenaleyh gayr-i müslim, müslimin; müslim de gayr-i müslimin mirasına nâil olamaz. Fakat müslim olmayan milletler arasında din ayrılığı miras almağa mani değildir. |
| İHTİLAF-I METALİ': | Güneş, ay gibi gök cisimlerinin ufukta doğdukları yerin farklı oluşu. |
| İHTİLAF-I RE'Y: | Fikir ihtilafı, fikirlerin başka başka olması. |
| İHTİLAF-I RE'Y-İ ÜMMET: | Ümmetin re'y ayrılığı. Halkın fikirlerinin başka başka olması. |
| İHTİLAFAT: | Anlaşmazlıklar, uyuşmazlıklar. İhtilaflar. |
| İHTİLAF-DAR: | f. Huk: Mirasçı ile miras bırakanın ayrı ayrı memleketler halkından olması. |
| İTİLAF: | Anlaşmak. Görüşmek. Uyuşmak. Muvafakat. * Cem' olmak, birikmek. |
| İ'TİLAF: | Yem yeme. |
| İ'TİLAFAT: | (İ'tilaf. C.) Uyuşmalar, anlaşmalar. |
| MESAİL-İ HİLAFİYE: | İhtilaf mevzuu olan mes'eleler. |
| MES'ELE-İ HİLÂFİYE: | Hakkında ihtilaf bulunan mes'ele. (Bak: Hilâf) |
| Ekleri ayıklanarak bulunan sonuçlar |
|---|
| İLA : | Son, nihâyet, dek, değin,...ye,...ye kadar (mânâlarına gelir, harf-i cerdir.) |