Osmanlıca ve Dini Terimler Lügatı
| A | B | C | Ç | D | E | F | G | H | I | İ | J | K | L | M | N | O | Ö | P | R | S | Ş | T | U | Ü | V | Y | Z |
| Kelime | Anlam |
|---|---|
| AYR: | (C.: A'yâr) Eşek, himar. Medine-i Münevvere yakınında bir dağ. Uzun demir mıh. |
| İçerisinde 'AYR' geçenler | |
| AHVAL-İ HAYRET-FEZÂ: | Hayret verici haller. |
| ALACA BAYRAK: | Tar:Ondördüncü Yeniçeri Bölüğüne verilen ad. |
| AMÂİR-İ HAYRİYYE: | Hayır ve hayrat müesseseleri. |
| BAYRAK: | Devletin belirli alâmetlerini hâvi ve belirli renklerde kare veya dikdörtgen şeklinde yapılmış olan bez. Sancak, alem. |
| BAYRAKDAR: | f. Alemdar, bayrak taşıyan asker. * Bir kabile veya cemaatın başı, reisi. |
| BAYRAM: | Bir dinde mübarek addolunan gün. |
| BAYRAMİYYE: | Hacı Bayram-ı Veli tarafından 14. yüzyılın sonlarında Ankara'da kurulan bir tarikattır. |
| BİL-HAYR: | Uğurlu olarak, hayırla. |
| BUHAYRA-İ RAHİB: | (Bak: Bahira) |
| BUHAYRE: | Göl. Küçük deniz. |
| BUSAYRÎ: | (Şeref-üd-din) (Mi: 1213-1295) Busayr'da doğdu. Meşhur Arap şair ve hattatıdır. "Kaside-i Bürde" sahibidir. Esas ismi "El-Kevakib-üd-Dürriyye fi Medh-i Hayrilberiyye" olan kasidesine; tutulmuş olduğu hastalıktan, rü'yasında Resûlullah'ın hırkasını (bürde) üzerine örtüp şifa bulması sebebiyle "Kaside-i Bürde" ismini vermiştir. |
| CÂY-I HAYRET: | Hayret edilecek yer veya şey. |
| DUÂ-YI HAYR: | Hâyırlı dua, hayır isteyen dua. |
| ED'İYE-İ HAYRİYE: | Hayırlı dualar. |
| EMVAL-İ GAYR-İ MENKULE: | Bir yerden başka yere taşınamıyan, sabit olan mallar. (Dükkan, ev, tarla...gibi.) |
| ENFAS-I HAYRİYYE: | Hayırlı nefesler. |
| FÂİL-İ HAYR: | Hayır işleyen, hayır sahibi. |
| FAL-İ HAYR: | İyi alâmet ve işaret. Uğur. |
| FART-I GAYRET: | Gayrette aşırılık. |
| GAYR: | Diğer, başkası, mâadâ, âher, yabancı. (İstisnâ edâtıdır. Başlarına getirildiği kelimeyi nefy yapar.) |
| GAYR-I KABİL: | Mümkün ve kabil değil, imkânsız. Mümkün olmayan, olamaz. |
| GAYR-I MAHDUD: | Hudutsuz, uçsuz bucaksız, sonsuz. |
| GAYR-I MAHSUR: | Hasrolunmamış. Sınırsız. |
| GAYR-I MA'KUL: | Akıl işi olmayan, aklın kabul etmediği. |
| GAYR-I MEBZUL: | Çok kullanılmayan. Az bulunan şey. |
| GAYR-I MECZUZ: | Devamlı, kesilmeden. |
| GAYR-I ME'LUF: | Alışılmamış, ülfet edilmemiş. |
| GAYR-I MEMNUN: | Devamlı. Kesiksiz. * Minnetsiz, sürekli. |
| GAYR-I ME'MUL: | Umulmadık. Beklenmedik. Birdenbire. |
| GAYR-I MEN HÜVE LEH: | Sâhibinden gayrısı. |
| GAYR-I MENKUL: | Naklolunamayan, taşınamayan (tarla,bağ, ev gibi) mallar. |
| GAYR-I MER'Î: | Görünür olmayan, görünmeyen. |
| GAYR-I MESKUN: | İçinde oturulmayan yer. Kimsesiz yer. |
| GAYR-I MEŞRU': | Allah'ın rızâsına uymayan, şeriat hârici, kanunsuz iş.(Tarık-ı gayr-ı meşru' ile bir maksadı tâkibeden galiben maksudunun zıddı ile ceza görür. -Avrupa muhabbeti gibi.- Gayr-ı meşru' muhabbetin âkıbetinin mükâfatı, mahbubun gaddarane adavetidir. M.) |
| GAYR-I MEŞ'UR: | Duyulmayan, hissedilmeyen. (Bak: Taht-eş şuur) |
| GAYR-I MUTABIK: | Uygun gelmeyen, uymayan. |
| GAYR-I MUTEMED: | Kendine itimad edilmeyen. |
| GAYR-I MÜEKKEDE: | Tekrarlanmamış ve takviye edilmemiş. * Zannî ve kat'î delil ile sâbit olmayıp, Peygamberimizin (A.S.M.) bazan devam buyurdukları iş veya amel. |
| GAYR-I MÜMKİN: | Mümkün olmayan, imkânsız. |
| GAYR-I MÜNBİT: | İyi ve bol yetiştirmeyen. Münbit olmayan. |
| GAYR-I MÜNFEKK: | Bitişik, ayrılmaz. |
| GAYR-I MÜNİF: | Münif olmayan. (Bak: Münif) |
| GAYR-I MÜNKATI': | Devamlı, fasılasız, kesiksiz. |
| GAYR-I MÜSLİM: | Müslüman olmayanlar. İslâmiyete girmeyenler. |
| GAYR-I MÜSMİR: | Verimsiz, faydasız, meyvesiz. (Bak: Desâtir) |
| GAYR-I MÜTECEZZÎ: | Ayrılamayan, bölünemeyen. |
| GAYR-I MÜTENAHÎ: | Sonsuz, nihayet bulmaz, bitmez.(Bir noktayı tam yerinde icad etmek için, bütün kâinatı icad edecek bir kudret-i gayr-ı mütenahî lâzımdır. Zira, şu kitab-ı kebir-i kâinatın her bir harfinin, bâhusus zihayat her bir harfinin, her bir cümlesine müteveccih birer yüzü, nâzır birer gözü vardır. M.) |
| GAYR-I ŞUURÎ: | Şuursuz, şuurun dışında. |
| GAYR-I UZVÎ: | Cansız. Uzvî olmayan. (İnorganik) |
| GAYR-I ZARURÎ: | Zarurî ve mecburî olmayan. |
| Ekleri ayıklanarak bulunan sonuçlar | |
| AY : | (Bak: Ayât) |