Osmanlıca ve Dini Terimler Lügatı
| A | B | C | Ç | D | E | F | G | H | I | İ | J | K | L | M | N | O | Ö | P | R | S | Ş | T | U | Ü | V | Y | Z |
| Kelime | Anlam |
|---|---|
| CÜMLE: | Hep, bütün, tam. Gr: Tam mânâyı ifade eden, kaideye uygun söz. |
| CÜMLE-İ ASABİYE: | Tıb: Sinir sistemi. |
| CÜMLE-İ CEZÂİYE: | Şart cümlesinin ikinci kısmı. Misâl: "Eğer lügatı rehber edinirsen, kelimelerin mânasını anlarsın" cümlesindeki "kelimelerin mânasını anlarsın" cümlesi, cümle-i cezâiyedir. |
| CÜMLE-İ FİİLİYE: | f. Fiil ile başlayan arabça cümle. Fiil cümlesi. |
| CÜMLE-İ İHBÂRİYE: | (Cümle-i haberiye de denir) Bir hâdiseyi, bir nesneyi bildiren cümle. Bunun zıddı: cümle-i inşâiyedir; emir ve nehiyleri bildirmek gibi. |
| CÜMLE-İ İSMİYE: | f. İsimle başlayan arabça cümle. İsim cümlesi. |
| CÜMLE-İ MU'TERİZE: | Cümlenin mânasını açıklamak için parantez içine yazılan cümle. |
| CÜMLE-İ MÜSTE'NEFE: | Kendinden önceki cümleden bağımsız, müstakil cümle. |
| CÜMLE-İ ŞARTİYE: | (Bak: şart) |
| CÜMLE-İ TEFSİRİYE: | (Cümle-i müfessire) "Yâni, meselâ" gibi sözlerle başlayıp önceki cümleyi açıklayan cümle. |
| CÜMLE-İ ÛLÂ: | Birinci cümle. Evvelki cümle. |
| CÜMLE KAPISI: | Sarayın büyük kapısı. Dış kapı. |
| CÜMLE ŞİRÂN-I CİHÂN: | f. Cihânın bütün arslanları. |
| CÜMLETEN: | Bütün, hep, kâffeten, cemian, hep birden. |
| CÜMLE-İ ŞARTİYE: | (Bak: Şart) |
| İçerisinde 'CÜMLE' geçenler | |
| BİLCÜMLE: | Bütün, hepsi. Umumiyetle. |
| CÜMLE-İ ASABİYE: | Tıb: Sinir sistemi. |
| CÜMLE-İ CEZÂİYE: | Şart cümlesinin ikinci kısmı. Misâl: "Eğer lügatı rehber edinirsen, kelimelerin mânasını anlarsın" cümlesindeki "kelimelerin mânasını anlarsın" cümlesi, cümle-i cezâiyedir. |
| CÜMLE-İ FİİLİYE: | f. Fiil ile başlayan arabça cümle. Fiil cümlesi. |
| CÜMLE-İ İHBÂRİYE: | (Cümle-i haberiye de denir) Bir hâdiseyi, bir nesneyi bildiren cümle. Bunun zıddı: cümle-i inşâiyedir; emir ve nehiyleri bildirmek gibi. |
| CÜMLE-İ İSMİYE: | f. İsimle başlayan arabça cümle. İsim cümlesi. |
| CÜMLE-İ MU'TERİZE: | Cümlenin mânasını açıklamak için parantez içine yazılan cümle. |
| CÜMLE-İ MÜSTE'NEFE: | Kendinden önceki cümleden bağımsız, müstakil cümle. |
| CÜMLE-İ ŞARTİYE: | (Bak: şart) |
| CÜMLE-İ TEFSİRİYE: | (Cümle-i müfessire) "Yâni, meselâ" gibi sözlerle başlayıp önceki cümleyi açıklayan cümle. |
| CÜMLE-İ ÛLÂ: | Birinci cümle. Evvelki cümle. |
| CÜMLE KAPISI: | Sarayın büyük kapısı. * Dış kapı. |
| CÜMLE ŞİRÂN-I CİHÂN: | f. Cihânın bütün arslanları. |
| CÜMLETEN: | Bütün, hep, kâffeten, cemian, hep birden. |
| CÜMLE-İ ŞARTİYE: | (Bak: Şart) |
| EZ ÂN CÜMLE: | O cümleden olarak. |
| EZ-CÜMLE: | f. Bu cümleden, meselâ, bunun gibi. |
| FİLCÜMLE: | (Fi-l-cümle) Ezcümle, minelcümle. Bir hayli. Emsalinden beri. |
| SERCÜMLE: | f. Hepsi, tamamı, bütün. |
| ŞART VE CEZA FİİLİNDEN TEREKÜB ETMİŞ CÜMLEYE ŞART: | Kim isterse bulur) cümlesinde olduğu gibi. |
| Ekleri ayıklanarak bulunan sonuçlar | |
| CÜMLE-İ ASABİYE : | Tıb: Sinir sistemi. |
| CÜMA' : | Toplamak. Cem'etmek. |
| CÜBA' : | Korkak. |