Osmanlıca ve Dini Terimler Lügatı
| A | B | C | Ç | D | E | F | G | H | I | İ | J | K | L | M | N | O | Ö | P | R | S | Ş | T | U | Ü | V | Y | Z |
| Kelime | Anlam |
|---|---|
| HASSA: | (C.: Havass) İnsanın kendisine tahsis ettiği şey. Bir şeyde bulunup başkasında bulunmayan şey. Bir şeye mahsus kuvvet. Te'sir. Menfaat. Adet ve alâmet. Ekâbir, kavmin ileri geleni. |
| HASSA-İ FARİKA: | Ayırıcı özellik. Vasf-ı fârık. Bir şeyi diğerinden ayıran hususiyet. |
| HASSA: | Saç ve sakalı döken bir hastalık. |
| HASSA': | Hayırsız kadın. |
| HASSA: | Fil gözü. |
| HASSAD: | Orakçı, ekin biçen. |
| HASSAS: | Duygulu, içli. Alıngan. Çok ve çabuk hisseden. Hissi galib olan kimse. |
| HASSASANE: | f. Hassas ve duygulu olana yakışacak şekil ve surette. |
| HASSAS BÖLGELER: | t. Sivil savunmada düşmanın hedef tutacağı bölgeler. Her hassas bölgenin ehemmiyeti aynı değildir. Hava savunması bakımından eldeki imkanlar ve hassas bölgeler arasında öncelik tesbitine ihtiyaç vardır. Hassas bölgeler, sırasıyla:1) Atomik vurucu üslerin bulunduğu bölgeler.2) Yüzeyden yüzeye füze üsleri.3) Darbe karargahları.4) Özel cephane depoları.5) Uçaksavar birlikleri.6) Radar mevzileri'dir. |
| HASSASE: | Hissedici kuvve. Hisseden, duyan. |
| HASSASİYET: | Hassaslık. Duygulu olmak. İhtimamlılık. Dikkatlilik. |
| İçerisinde 'HASSA' geçenler | |
| BİL-HASSA: | Hususi olarak, mahsus, özellikle. |
| CAME-İ HASSA: | Tar: Osmanlı padişahlarının verdikleri elbiselik kumaşlar. |
| CEMAAT-İ ÇİLİNGİRÂN-I HÂSSA: | Tar: Saraydaki çilingirlik işlerini yapmakla muvazzaf sanatkârlar zümresi. |
| CEMAAT-I MÜCELLİDÂN-I HÂSSA: | Tar: Saraydaki kitabları ciltlemekle vazifeli sanatkârlar. |
| ETİBBA-İ HASSA: | Saray hekimleri, saray doktorları. |
| GILMAN-I HASSA: | Tar: Padişahların hususi köleleri. Bunlara ilk zamanlarda "İç oğlanları", daha sonları da "İç ağaları" da denilirdi. Bunlar, "Enderun-u Hümayun" denilen ve sarayın Babussaade'den içeride bulunan kısmında hizmet ederler; derece ve hizmet itibariyle başka başka odalarda otururlardı. Bu odalar; Büyük ve Küçük Odalar, Doğancı Koğuşu, Seferli Odası, Kiler Odası, Hazine Odası adlarını taşırlardı. |
| HADAİK-I HÂSSA: | Saray bahçeleri. Bunlar biri saray içinde, diğeri saray dışında olmak üzere iki kısımdı. Saray içindeki bahçe ve bostan işleriyle meşgul olanlara "Has Bahçe Bostancıları"; saray dışındakilere ise "Hassa Bostancıları" denilirdi. Saray dışı bahçe ve bostanların bazıları şunlardı: Kadıköy bağı, Davut Paşa bahçesi, Beşiktaş bahçesi, Dolmabahçe, Paşa bahçeşi, Florya, Fenerbahçe, Alibeyköyü, Hasköy bahçeleri ve daha birçok bahçe ve bostanlar. (O.T.D.S.) |
| HARATÎN-İ HASSA: | Osmanlılar zamanında Topkapı Sarayı'ndaki bir sınıf san'atkârın adı idi. Bunlar demir ve ağaç eşyayı tesviye ederlerdi. Bugünkü tâbirle tornacı demekti. Bileziklerden çarklara ve silâh yivlerine kadar her çeşit şey yaparlardı. (O.T.D.S.) |
| HASSA-İ FARİKA: | Ayırıcı özellik. Vasf-ı fârık. Bir şeyi diğerinden ayıran hususiyet. |
| HASSA': | Hayırsız kadın. |
| HASSAD: | Orakçı, ekin biçen. |
| HASSAS: | Duygulu, içli. * Alıngan. Çok ve çabuk hisseden. Hissi galib olan kimse. |
| HASSASANE: | f. Hassas ve duygulu olana yakışacak şekil ve surette. |
| HASSAS BÖLGELER: | t. Sivil savunmada düşmanın hedef tutacağı bölgeler. Her hassas bölgenin ehemmiyeti aynı değildir. Hava savunması bakımından eldeki imkanlar ve hassas bölgeler arasında öncelik tesbitine ihtiyaç vardır. Hassas bölgeler, sırasıyla:1) Atomik vurucu üslerin bulunduğu bölgeler.2) Yüzeyden yüzeye füze üsleri.3) Darbe karargahları.4) Özel cephane depoları.5) Uçaksavar birlikleri.6) Radar mevzileri'dir. |
| HASSASE: | Hissedici kuvve. Hisseden, duyan. |
| HASSASİYET: | Hassaslık. Duygulu olmak. İhtimamlılık. Dikkatlilik. |
| HAZİNE-İ HÂSSA: | Osmanlı İmparatorluğu zamanında devlet bütçesinden padişaha maaş sağlayan ve saraya ait gelirlerin toplandığı malî bir müessese. |
| KUVVE-İ MUHASSALA: | Muhtelif kuvvetlerin ağırlık merkezi. |
| MEŞİET-İ HÂSSA-İ İLÂHİYYE: | Allah'a ait, O'na mahsus meşiet, dilek, arzu ve işler. |
| MUHASSAL: | Netice. Husule gelen. Tahsil olunan. Hâsıl olmuş bulunan. Toplanılmış, cem'olunmuş. Hülâsa. Sözün kısası. |
| MUHASSAL-İ KELÂM: | Sözün kısası. |
| MUHASSALA: | (Husul. den) Elde edilen netice, hâsıl olan sonuç. * Fiz: Bileşke. |
| MUHASSAN: | (Hısn. dan) Kuvvetlendirilmiş, istihkâmlandırılmış. |
| MUHASSAS: | Birine âid kılınmış. Tahsis edilmiş. Has kılınmış. Ayrılmış. Tâyin edilmiş. |
| MUHASSASAT: | (Muhassas. C.) Devlet bütçesinden, devlet dâireleri için ayrılan para. * Bir kimseye verilmiş olan maaş veya tayın. |
| SIFÂT-I HÂSSA: | Hususi sıfatlar, şahsa ait sıfatlar. |
| ZÎHASSA: | Hassalı, özellik, hususiyyet sâhibi. |
| ZÎ-HASSA-İ MEŞHURE: | Meşhur hususiyet sâhibi. |
| ZÎ-HASSA-İ MEŞHURE: | Meşhur hususiyet sâhibi. |
| Ekleri ayıklanarak bulunan sonuçlar | |
| HASSA-İ FARİKA : | Ayırıcı özellik. Vasf-ı fârık. Bir şeyi diğerinden ayıran hususiyet. |
| HASS : | Tergib. Teşvik. Bir kimseyi bir şey için iknâ etmek. |
| HAS' : | Reddetme. * Uzak olmak. Uzaklaştırmak. |
| HA : | Osmanlı alfabesinde sekizinci harftir ve ebced sayısı ile de sekizi ifade eder. $ şeklinde okunursa: Haram şey, haşarı yüzsüz kadın mânâlarına gelir. |