Osmanlıca ve Dini Terimler Lügatı

ABCÇDEFGHIİJKLMNOÖPRSŞTUÜVYZ

KelimeAnlam
HURUF: (Harf. C.) Harfler. İsim ve fiil olmayan kelimeler. (Bak: Harf)
HURUF-U ÂLİYAT: Tas: Gayb ve gaybîlikte olan Cenab-ı Hakka mahsus şuunat.
HURUF-U ASLİYE: (Bak: Harf-i aslî)
HURUF-U CÂZİME: Cezmeden harfler: lem, lemmâ, lâm-ül-emir, lâ-ün-nâhiye (nehyeden lâ edatı). Şart edatları da câzimdir. (Bak: Câzim)
HURUF-U CERRE: (Bak: Harf-i Cer)
HURUF-U HALK: Sesi boğazdan çıkan harfler. (Hâ, hı, ayn, gayn, he, hemze gibi)
HURUF-U HECÂ: Alfabe sırasına göre dizili harfler.
Kelimelerdeki harflere ayrıca ses katan elif, vav, he, yâ harfleri.
HURUF-U İMLÂ: Gr: Sesli harfler. (A, E, I, İ, O, Ö, U, Ü, harfleri.)
HURUF-U İTBAK: Gr: İtbak harfleri. (Bak: İtbak)
HURUF-U KAMERİYE: Gr: Arapçada kelimenin başında harf-i tarif olduğu vakit, harf-i tarifin lâmı okunan harfler. Meselâ: El-Kamer, El-İnsân, El-Bedi' kelimelerinde olduğu gibi. Burada kelime başında "kaf, elif, bâ" harfleri kameriyeden olduğu için aynen okunuyor. (Bunlar: Elif, bâ, cim, hı, hâ, ayın, gayn, fe, kaf, kef, mim, vav, he, yâ harfleridir.)
HURUF-U LEYYİN: "Vav, ayn ve elif" harfleri. (Bak: Lîn)
HURUF-U MECHURE: Cehr ile okunan harfler. (Zı, lâm, kaf, vav, ra, bâ, dad, hemze, zel, gayın, ze, elif, cim, nun, dal, mim, tı, yâ, ayın.)
HURUF-U MU'CEME (MENKUTA): Gr: Kur'an-ı Kerim harflerindeki noktalı harfler.
HURUF-UL MUKATTAA: Gr: Kur'an-ı Kerim'de sure başlarında bulunan, kesik kesik, ikisi üçü birleşik veya tek başına yazılı hafler. Elif Lâm Mim, Yâ Sin, Elif Lâm Râ... gibi. Bunlar İlahî birer şifre olup, mânalarını anlayanlar Resul-ü Ekrem (A.S.M.) ve O'nun vârisleridir.
HURUF-U MUNFASILA: Gr: Kendisinden sonra gelen harflere bitişmeyen (vav, rı, dal, hemze, ze, zel) gibi harfler.
HURUF-U MUTTASILA: Gr: Kendisinden sonra gelen harflerle bitişip yazılan harfler.
HURUF-U MÜSTA'LİYE: Tecvidde: Harf ağızdan çıkarken dilin üst damağa yapışması halinde veya üst damağa doğru gitmesiyle çıkan harfler: Kaf, tı, zı, dat, hı, sad, ayın, gayın, Bu harflerin mukabili "istifâle" harfleridir.
HURUF-U NÂSİBE: Gr: Muzari (geniş zaman) fiilinin başına getirildiğinde o fiili nasbeden harfler. (En), (Len), (İzen), (Key) harfleri gibi.
HURUF-U ŞARTİYE: (Bak: Şart edatları)
HURUF-U ŞEDİDE: (Bak: şiddet)
HURUF-U ŞEFE: Dudaktan çıkan harfler. "Be, Fe, Mim" gibi.
HURUF-U ŞEMSİYE: Gr: "El" harf-i tarifinin "lâm" harfi ile yan yana geldiğinde, kendisi okunmayıp "Lâm" harfine kalboluyorsa, o harflere "huruf-u şemsiye" harfleri denir. (Te, se, dal, zel, rı, ze, sin, şın, sad, dat, tı, zı, lem, nun harfleri) Meselâ: El-turab yazılıyor, etturab okunuyor. El-şems yazılıyor, eşşems okunuyor. El-Duâ, Edduâ okunuyor.
HURUFAT: (Harf. C.) Harfler. Matbaada kullanılan dökme harfler.
HURUFİYE: Fazlullah-ı Hurufi adında birinin kurduğu bâtıl bir meslektir. Harflerden kendilerince manalar çıkarıp, dine aykırı iddiaları olan bir dalâlet fırkasıdır.
HURUF-U ŞEDİDE: (Bak: Şiddet)
İçerisinde 'HURUF' geçenler
CAMİ-ÜL HURUF: Kitap te'lif eden, müellif, yazar.
HURUF-U ÂLİYAT: Tas: Gayb ve gaybîlikte olan Cenab-ı Hakka mahsus şuunat.
HURUF-U ASLİYE: (Bak: Harf-i aslî)
HURUF-U CÂZİME: Cezmeden harfler: lem, lemmâ, lâm-ül-emir, lâ-ün-nâhiye (nehyeden lâ edatı). Şart edatları da câzimdir. (Bak: Câzim)
HURUF-U CERRE: (Bak: Harf-i Cer)
HURUF-U HALK: Sesi boğazdan çıkan harfler. (Hâ, hı, ayn, gayn, he, hemze gibi)
HURUF-U HECÂ: Alfabe sırasına göre dizili harfler. * Kelimelerdeki harflere ayrıca ses katan elif, vav, he, yâ harfleri.
HURUF-U İMLÂ: Gr: Sesli harfler. (A, E, I, İ, O, Ö, U, Ü, harfleri.)
HURUF-U İTBAK: Gr: İtbak harfleri. (Bak: İtbak)
HURUF-U KAMERİYE: Gr: Arapçada kelimenin başında harf-i tarif olduğu vakit, harf-i tarifin lâmı okunan harfler. Meselâ: El-Kamer, El-İnsân, El-Bedi' kelimelerinde olduğu gibi. Burada kelime başında "kaf, elif, bâ" harfleri kameriyeden olduğu için aynen okunuyor. (Bunlar: Elif, bâ, cim, hı, hâ, ayın, gayn, fe, kaf, kef, mim, vav, he, yâ harfleridir.)
HURUF-U LEYYİN: "Vav, ayn ve elif" harfleri. (Bak: Lîn)
HURUF-U MECHURE: Cehr ile okunan harfler. (Zı, lâm, kaf, vav, ra, bâ, dad, hemze, zel, gayın, ze, elif, cim, nun, dal, mim, tı, yâ, ayın.)
HURUF-U MU'CEME (MENKUTA): Gr: Kur'an-ı Kerim harflerindeki noktalı harfler.
HURUF-UL MUKATTAA: Gr: Kur'an-ı Kerim'de sure başlarında bulunan, kesik kesik, ikisi üçü birleşik veya tek başına yazılı hafler. Elif Lâm Mim, Yâ Sin, Elif Lâm Râ... gibi. Bunlar İlahî birer şifre olup, mânalarını anlayanlar Resul-ü Ekrem (A.S.M.) ve O'nun vârisleridir.
HURUF-U MUNFASILA: Gr: Kendisinden sonra gelen harflere bitişmeyen (vav, rı, dal, hemze, ze, zel) gibi harfler.
HURUF-U MUTTASILA: Gr: Kendisinden sonra gelen harflerle bitişip yazılan harfler.
HURUF-U MÜSTA'LİYE: Tecvidde: Harf ağızdan çıkarken dilin üst damağa yapışması halinde veya üst damağa doğru gitmesiyle çıkan harfler: Kaf, tı, zı, dat, hı, sad, ayın, gayın, Bu harflerin mukabili "istifâle" harfleridir.
HURUF-U NÂSİBE: Gr: Muzari (geniş zaman) fiilinin başına getirildiğinde o fiili nasbeden harfler. (En), (Len), (İzen), (Key) harfleri gibi.
HURUF-U ŞARTİYE: (Bak: Şart edatları)
HURUF-U ŞEDİDE: (Bak: şiddet)
HURUF-U ŞEFE: Dudaktan çıkan harfler. "Be, Fe, Mim" gibi.
HURUF-U ŞEMSİYE: Gr: "El" harf-i tarifinin "lâm" harfi ile yan yana geldiğinde, kendisi okunmayıp "Lâm" harfine kalboluyorsa, o harflere "huruf-u şemsiye" harfleri denir. (Te, se, dal, zel, rı, ze, sin, şın, sad, dat, tı, zı, lem, nun harfleri) Meselâ: El-turab yazılıyor, etturab okunuyor. El-şems yazılıyor, eşşems okunuyor. El-Duâ, Edduâ okunuyor.
HURUFAT: (Harf. C.) Harfler. Matbaada kullanılan dökme harfler.
HURUFİYE: Fazlullah-ı Hurufi adında birinin kurduğu bâtıl bir meslektir. Harflerden kendilerince manalar çıkarıp, dine aykırı iddiaları olan bir dalâlet fırkasıdır.
HURUF-U ŞEDİDE: (Bak: Şiddet)
İLM-İ HURUF: Gr: Harflerden mâna çıkarıp tefsir etmek ilmi. (Ebced hesabında olduğu gibi)
MAHARİC-İ HURUF: Gr: Ağızda harflerin çıktığı yerler.
MEHARİC-İ HURUF: Tecvidde: Ağızda harf seslerinin çıktığı yerler.
MUARAZA-İ BİL-HURUF: Söz, yazı veya fikir ile birisine karşı gelmek. Sözlü mücâdele. (Bak: Muallekat-ı seb'a)
MUKABELE-İ BİLHURUF: Söz ile konuşmak ve hakikatı müdafaa etmek suretiyle karşı çıkıp mukabele etmek. (Bak: Muaraza-i bilhuruf)
MUKATTAAT-I HURUF: Edb: Matlâsız şiir parçaları. Muhtelif olarak alınmış şiir parçaları. * Kısaltmalar. Tamamlanmamış cümleler. (Bak: Huruf-u mukattaa)
TECVİD-İ HURUF: Seslerin mahreçlendirilmesi. Harflerin düzgün olarak telâffuz edilmesi.
ULEMA-İ İLM-İ HURUF: Kur'anın bir harfinden, bir sahife kadar esrar bulduklarını söyleyen ve dâvalarını, o fennin ehline isbat edenler.
Ekleri ayıklanarak bulunan sonuçlar
HURUF-U ÂLİYAT : Tas: Gayb ve gaybîlikte olan Cenab-ı Hakka mahsus şuunat.
HURU' : Tanelerinden hintyağı çıkartılan ağaç. * Sütleğen otu. * Yumuşak ot.
HUR : Noksan, eksik.
HUBB-U CAH : Makam ve mansıb sevgisi.
 » Lügat manası içerisinde geçen kısaltmanın anlamını öğrenmek için tıklayın...
Yükleniyor...